مقصود از « ذاك الاظهار » يعنى اظهار ثبوت حكم مىباشد .
فبدا له تعالى بمعنى انّه يظهر : ضمير در « له » و در « انّه » و « يظهر » به خداوند برمىگردد .
ما امر نبيّه او وليّه بعدم اظهاره اوّلا : ضمير در « امر » و « نبيّه » و « وليّه » به خداوند و در « عدم اظهاره » كه متعلّق به « امر » بوده به ماء موصوله به معناى حكم يا عمل برمىگردد .
و يبدى ما خفى ثانيا : ضمير در « يبدى » به خداوند و در « خفى » به ماء موصوله به معناى حكم يا عمل برگشته و كلمهء « ثانيا » مفعول مطلق و متعلّق به « يبدى » مىباشد . و معناى روان عبارت چنين است : و آشكار مىكند بعدا آنچه را كه مخفى بود .
و انّما نسب اليه . . . مع انّه : ضمير در « اليه » به خداوند و ضمير در « انّه » به بداء برمىگردد .
لكمال شباهة ابدائه تعالى : ضمير در « ابدائه » به حقّ تعالى برمىگردد .
كذلك : مشاراليه « ذلك » ابداء و اظهار آنچه را كه امر كرده بود نبىّ و ولى را به عدم اظهار آن در ابتدا مىباشد .
فى غيره : ضمير در « غيره » به حقّ تعالى برمىگردد .
فيما هو المهمّ : ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى بيان يعنى ثبوت اينكه نسخ متوقّف بر حضور وقت عمل نبوده برمىگردد .
تمام ما ذكروه فى ذاك الباب : ضمير فاعلى در « ذكروه » به اصوليّون يا علما و ضمير مفعولىاش به ماء موصوله به معناى مطلب برگشته مقصود از « ذاك الباب » باب نسخ مىباشد .
ضرورة انّه الخ : ضمير در « انّه » به معنا شأن مىباشد .
على ارتفاع حكمه عنه من حينه : ضمير در « حكمه » به عامّ و در « عنه » به خاصّ و در « حينه » به نسخ برگشته و جار و مجرور « على ارتفاع الخ » عطف به « على خروج الخاصّ » مىباشد .
فيما دار الامر بينهما فى المخصّص : ضمير در « بينهما » به تخصيص و نسخ برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 465
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٤٦٥