من جهة كونه مشتملا : ضمير در « كونه » به فعل برمىگردد .
و انّما كان انشاء الامر به او اظهار دوامه عن حكمة : كلمهء « الانشاء » اسم براى « كان » و خبرش ، جار و مجرور « عن حكمة » به اعتبار متعلّقش بوده و ضمير در « به » و « دوامه » به فعل برمىگردد .
به غير ذاك المعنى : مقصود از « ذاك المعنى » معناى محال كه مستلزم تغيير ارادهء حقّ تعالى بوده مىباشد .
فهو ممّا دل عليه الرّوايات المتواترات : ضمير « هو » به « ذاك المعنى » و ضمير در « عليه » به ماء موصوله به معناى بداء برمىگردد .
و مجمله : ضمير در « مجمله » كه به معناى خلاصه بوده به بداى غير محال در تكوينيّات برمىگردد .
اذا تعلّقت مشيّته : ضمير در « مشيّته » به حقّ تعالى برمىگردد .
ما يمحوه : ضمير فاعلى در « يمحوه » به حقّ تعالى و ضمير مفعولىاش به ماء موصوله به معناى حكم يا فعل برمىگردد .
الى اظهاره : ضمير در « اظهاره » به « ثبوت ما يمحوه » ثبوت فعل يا حكمى كه محوش مىكند برمىگردد .
الهم او اوحى الى نبيّه او وليّه : ضمير در « الهم » و « نبيّه » و « وليّه » به حقّ تعالى برگشته و معناى « الى نبيّه او وليّه » چنين است : « نبىّ خودش يا ولى خودش » و مقصود از « وليّه » ائمّهء معصومين عليهم السّلام مىباشند .
ان يخبر به : ضمير در « يخبر » به پيامبر يا ولىّ و در « به » به ثبوت حكم يا فعل برمىگردد .
مع علمه بانّه يمحوه : ضمير در « علمه » به پيامبر يا ولىّ و در « انّه » ضمير فاعلى در « يمحوه » به خداوند و ضمير مفعولىاش به ثبوت فعل يا حكم برمىگردد .
او مع عدم علمه به : ضمير در « علمه » به پيامبر يا ولىّ و در « به » به محو كردن برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 462
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٤٦٢