متّصل ) حال احتمال قرينهء مجاز است . و هرآينه اتّفاق دارد كلمات ايشان ( علماء ) بر اعتنا نكردن به آن ( احتمال وجود مخصّص متّصل ) مطلقا و هرچند قبل از فحص از آن ( قرينه ) ، چنان كه مخفى نمىباشد .
بيدار كردن : مخفى نباشد بر تو فرق بين فحص در اينجا ( اصالة العموم ) و بين آن ( فحص ) در اصول عمليّه . زيرا همانا آن ( فحص ) در اينجا ( اصالة العموم ) از چيزى ( دليلى ) است كه مزاحم است ( دليل ) حجّيّت را به خلاف آن ( فحص ) در آنجا ( اصول عمليّه ) ، پس همانا بدون آن ( فحص ) حجّتى نيست . به دليل ضرورى بودن اينكه همانا عقل ، بدون آن ( فحص ) استدلال دارد ( عقل ) به استحقاق داشتن مؤاخذه بر مخالفت ، پس نمىباشد عقاب بدون آن ( فحص ) بدون بيان و مؤاخذهء برآن ( مخالفت ) از غير برهان .
و نقل اگرچه دلالت دارد ( نقل ) بر برائت و استصحاب در مورد اين دو ( برائت و استصحاب ) مطلقا ، مگر آنكه همانا اجماع با دو قسم آن ( اجماع ) بر مقيّد بودن آن ( نقل ) است به اين ( فحص ) پس بفهم .
نكات دستورى و توضيح واژگان
فصل : يعنى « هذا فصل » .
فيه خلاف : ضمير در « فيه » به جواز عمل به عامّ برمىگردد .
عن عدم جوازه : ضمير در « جواز » به عمل به عامّ برمىگردد .
الاجماع عليه : ضمير در « عليه » به « عدم جوازه » يعنى عدم جواز عمل به عامّ برمىگردد .
ان يكون محلّ الكلام : ضمير در « يكون » به « الّذي ينبغى » برمىگردد .
انّه هل يكون الخ : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
متّبعة مطلقا : در مقابل بعد از فحص و يأس مىباشد .