افعال برمىگردد .
و اذا كانت محكومة بعناوينها الاوّليّة : ضمير در « كانت » و « بعناوينها » به افعال برمىگردد .
به غير حكمها بعناوينها الثّانويّة : ضمير در « حكمها » و « بعناوينها » به افعال برمىگردد .
بين المقتضيين : مقصود از « المقتضيين » مقتضى حكم اوّلى و مقتضى حكم ثانوى مىباشد .
و يؤثّر الاقوى منهما لو كان الخ : ضمير در « منهما » به مقتضيين و در « كان » به اقوى برمىگردد .
و الّا لم يؤثّر احدهما : يعنى « و ان لم يكن الاقوى منهما فى البين لم يؤثّر الخ » ضمير در « احدهما » به مقتضيين برمىگردد .
و الّا لزم الخ : يعنى « ان اثّر احدهما و ان لم يكن الاقوى منهما فى البين ، لزم الخ » .
فليحكم عليه : ضمير در « عليه » به فعل مورد تزاحم برمىگردد .
حينئذ : يعنى « حين اذ لم يكن الاقوى منهما فى البين » .
اذا كان احدهما الخ : ضمير در « احدهما » به مقتضيين برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
161 - آيا در شبههء مصداقيّهء مخصّص لفظى در هيچ موردى نمىتوان فرد مشكوك را تحت عامّ قرار داده و به عامّ تمسّك كرد و بايد به اصل عملى رجوع كرد ؟ « 1 » ( ايقاظ لا يخفى . . . بلا كلام )
هامش
( 1 ) - مصنّف بعد از پايان مباحث اصلى عامّ و خاصّ به چند مطلب متفرّقه ولى مهم مىپردازد . براى روشن شدن مطلبى كه در « ايقاظ » مطرح مىشود توجّه به نكات زير ضرورى است :
الف : بحث در « ايقاظ » مربوط به شبههء مصداقيّهء خاصّ بوده كه عامّ ، توسط مخصّص لفظى اعمّ از منفصل يا متّصل ، تخصيص خورده باشد .