كما يظهر صدق هذا : مشاراليه « هذا » منقطع نشدن عمّ نسبت به فرد مشكوك مىباشد .
لو لم يكرم واحدا من جيرانه : ضمير در « لم يكرم » به عبد و در « جيرانه » به مولى برمىگردد .
لاحتمال عداوته له : ضمير در « عداوته » به « واحد من جيرانه » يكى از همسايگان مولى و در « له » به مولى برمىگردد .
و حسن عقوبته على مخالفته : ضمير در « عقوبته » و « مخالفته » به عبد برگشته و عبارت عطف بر « صحة مؤاخذة » مىباشد . يعنى « و من حسن عقوبته الخ » .
و عدم صحّة الاعتذار عنه : ضمير در « عنه » به مخالفت كردن عبد برگشته و عبارت مثل قبلى عطف بر « صحّة مؤاخذة » بوده و ضمير فاعلى مستتر در « الاعتذار » به عبد برمىگردد .
على من راجع الخ : ضمير در « راجع » به « من » موصوله برمىگردد .
الّتى هى ملاك الخ : موصول « الّتى » با جملهء بعدش ، صفت براى « السيرة المستمرّة » بوده و ضمير « هى » به سيرهء مستمرّهء مألوفهء بين عقلاء برمىگردد .
على حجّيّتها . . . هاهنا بخلاف هناك : ضمير در « حجّيّتها » به اصالت ظهور برگشته و مشاراليه « هاهنا » مخصّص لبّى و مشاراليه « هناك » مخصص لفظى مىباشد .
و لعلّه لما اشرنا اليه من التّفاوت بينهما : ضمير در « لعلّه » به حجّت بودن عامّ نسبت به فرد مشتبه در مخصّص لبّى و حجّت نبودنش در مخصّص لفظى و ضمير در « اليه » به ماء موصوله و ضمير در « بينهما » به مخصّص لفظى و لبّى برگشته و كلمهء « من التّفاوت » بيان ماء موصوله مىباشد .
بالقاء حجّتين هناك : مشاراليه « هناك » موردى كه مخصّص لفظى بوده مىباشد .
تكون قضيّتهما . . . و تقديمه على العامّ : ضمير در « قضيّتهما » به دو حجّت و در « تقديمه » به خاصّ برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٠٤