و ان كان ظهوره فى العموم : ضمير در « ظهوره » به عامّ تخصيص خورده با منفصل برمىگردد .
كما اذا لم يكن : ضمير در « لم يكن » به عامّ برمىگردد .
الّا انّه فى عدم الحجّيّة : ضمير در « انّه » اسم آن و به عامّ تخصيصخوردهء با منفصل برگشته و خبرش كلمهء « مثله » مىباشد .
مثله : ضمير در « مثله » به عامّ تخصيصخوردهء با متّصل برمىگردد .
فحينئذ : يعنى « حين اذ لم يعلم انّه من مصاديقه بما هو حجّة » .
تحت احدى الحجّتين : يعنى نه تحت عامّ و نه تحت خاصّ .
الى ما هو الاصل : ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى دليل برمىگردد .
فى البين : يعنى بايد ديد شكّ از چه نوعى است و به مقتضاى آن شكّ ، به اصل عملى تمسّك كرد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
148 - مخصّص منفصل وقتى مفهوما مجمل بوده و مردّد بين اقلّ و اكثر باشد آيا اجمالش به عامّ سرايت مىكند يا نه چرا ؟ « 1 » ( فصل اذا كان الخاصّ . . . لا فيما لا يكون كذلك )
هامش
( 1 ) - براى روشن شدن اين بحث توضيح مطالب زير لازم است :
اجمال مخصّص يا به لحاظ مفهوم و معنا بوده و يا به لحاظ مفهوم و معنا ، مبيّن و روشن است ولى به لحاظ مصداق مجمل مىباشد . بحث فعلى در خصوص اجمال مخصّص به لحاظ مفهوم و معنا بوده كه از آن تعبير به شبههء مفهوميّهء مخصّص مىشود . حال اجمال مخصّص به لحاظ مفهوم يعنى شبههء مفهوميّه و ابهام معنا يا به لحاظ مردّد بودن معنا و مفهوم مخصّص بين اقلّ و اكثر بوده يا به لحاظ مردّد بودن بين متباينين مىباشد .
بنابراين ، اجمال مخصّص از دو جهت مىباشد و از طرفى ، مخصّص يا متّصل بوده و يا منفصل