و ان كان هو . . . يعمّ التّنزيهىّ و معه . . . ملاكه . . . لا يوجب التّخصيص به : ضمير « هو » به ظاهر لفظ نهى و در « يعمّ » به ملاك بحث و در « معه » به اعمّ بودن ملاك بحث و در « ملاكه » به بحث و در « لا يوجب » به اختصاص و در « به » به نهى تحريمى برمىگردد .
لتخصيصه بالنّفسىّ فيعمّ الغيرىّ اذا كان . . . اذا كان . . . فهو و ان كان الخ : ضمير در « لتخصيصه » به عنوان و در « فيعمّ » به بحث يا به عنوان و در « كان » اوّلى و دوّمى به غيرى يعنى نهى غيرى و ضمير « هو » و در « كان » سوّمى به تبعى يعنى نهى غيرى تبعى برمىگردد .
انّه فى . . . منه الّا انّه . . . فيما هو ملاكه . . . فان دلالته . . . به فيما لم يكن . . . اليه : ضمير در « انّه » اوّلى به بحث و در « منه » به نهى غيرى و در « انّه » دوّمى به تبعى و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى تنافى بين مبغوضيّت و صحّت و در « ملاكه » به بحث و در « دلالته » به نهى و در « به » به دلالت نهى بر فساد و در « لم يكن » به نهى و در « اليه » به فساد برمىگردد .
انّما يكون لدلالته . . . على مخالفته فى ذلك كما توهّمه القمىّ : ضمير در « يكون » به دلالت نهى بر فساد و در « لدلالته » و در « مخالفته » به نهى و ضمير مفعولى در « توهّمه » به دخالت داشتن استحقاق عقاب برگشته و مشار اليه « ذلك » دلالت نهى بر فساد مىباشد .
و يؤيّد ذلك انّه جعل ثمرة النّزاع . . . يقتضى . . . عن ضدّه فساده اذا كان عبادة : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و در « يقتضى » به نهى از شىء و در « ضدّه » و در « فساده » به شىء و در « كان » به ضدّ برگشته و مشاراليه « ذلك » عموميّت داشتن بحث نسبت به نهى غيرى تبعى بوده و كلمهء « ثمرة » نايب فاعل براى « جعل » و كلمهء « فساده » مفعول دوّم براى آن مىباشد .
ما يتعلّق به النّهى امّا ان يكون . . . غيرها . . . هاهنا ما يكون بنفسه و بعنوانه عبادة له :
ضمير در « به » و در « يكون » اوّلى به ماء موصوله به معناى عمل و در « غيرها » به عبادت و در « يكون » دوّمى و در « بنفسه » و « بعنوانه » به ماء موصوله به معناى عمل و در « له » به
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 876
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٨٧٦