نكات دستورى و توضيح واژگان
فصل فى انّ . . . هل يقتضى فساده . . . انّه قد عرفت فى المسألة السّابقة . . . بينها . . . هذه المسألة : يعنى « هذا فصل فى انّ الخ » ، ضمير در « يقتضى » به نهى از شىء و در « فساده » به شىء و در « بينها » به « المسألة السّابقة » يعنى مسئلهء اجتماع امر و نهى برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و مقصود از « هذه المسألة » مسئلهء نهى از شىء مىباشد .
و انّه لا دخل . . . عنها فى احداهما بما هو جهة . . . و انّ البحث . . . تفصيله على الفساد :
ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و در « عنها » به جهت و در « احداهما » به مسئلهء سابق و اين مسئله و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى جهت و در « تفصيله » به وجه برگشته و عبارت « انّه لا دخل الخ » عطف به « الفرق » كه مفعول براى « عرفت » مىباشد بوده و عبارت « انّ البحث الخ » نيز عطف به عبارت « انّه لا دخل الخ » بوده و جار و مجرور « على الفساد » متعلّق به « دلالة » در « دلالة النّهى » مىباشد .
فانّ البحث فيها . . . يجدى . . . الثّانى انّه . . . انّما هو لاجل انّه . . . قول بدلالته الخ : ضمير در « فيها » به مسئلهء اجتماع و در « يجدى » به تعدّد جهت و ضمير « هو » به شمرده شدن و در « بدلالته » به نهى برگشته و در هر دو « انّه » به معناى شأن مىباشد .
بينه و بين الحرمة الّتى هى مفاده فيها و لا ينافى ذلك . . . ثبوتها . . . انّما تكون بينه . . .
و لو لم تكن الخ : ضمير در هر دو « بينه » به فساد و ضمير « هى » به حرمت و در « مفاده » به نهى و در « ثبوتها » و در « تكون » و در « لم تكن » به ملازمه و در « فيها » به معاملات برگشته و مشاراليه « ذلك » شمرده شدن مسئلهء نهى از شىء از مباحث الفاظ مىباشد .
و على تقدير عدمها تكون . . . بينهما . . . معه . . . بما تعمّ دلالتها . . . فلا تقاس . . . بها : ضمير در « عدمها » و در « تكون » به ملازمه و در « بينهما » به فساد و حرمت و در « معه » به منافات و در « تعمّ » به دلالت صيغه و در « دلالتها » به صيغه و ضمير نايب فاعلى در « تقاس » به مسئلهء نهى از شىء و در « بها » به مسئلهء اجتماع برمىگردد .