« تخصيص » عطف به « ترجيح » بوده و مقصود از « المسألة » مسئلهء تزاحم مىباشد .
فى غيرها ممّا لا يحرز فيه . . . بل قضيّته ليس الّا خروجه . . . فيما كان الحكم الذى هو مفاد الآخر فعليّا : ضمير در « غيرها » به مسئلهء تزاحم و در « فيه » به ماء موصوله به معناى تخصيص و در « قضيّته » به ترجيح يكى از دو دليل در مسئلهء تزاحم و در « ليس » به « قضيّته » و در « خروجه » به مورد اجتماع و ضمير « هو » به حكم برگشته و كلمهء « الحكم » اسم براى « كان » و اضافه به موصول « الّذى » با جملهء صلهاش « هو مفاد الآخر » شده و كلمهء « فعليّا » خبر براى « كان » مىباشد .
و ذلك لثبوت . . . فيها . . . مؤثّرا لهما . . . مؤثّرا لها فعلا . . . فانقدح بذلك الخ : ضمير در « فيها » به مسئلهء تزاحم و در « لها » اوّلى به حرمت و در دوّمى به صحّت برگشته و مشاراليه « ذلك » فقط خروج از فعلى بودن و مشاراليه « بذلك » بيان و تقرير ذكر شده مىباشد .
و نحوهما . . . كما هو الحال . . . و لم يكونا . . . و ذلك . . . فى هذا الباب . . . بينهما . . . لم يكونا الخ : ضمير در « نحوها » به جهل و نسيان و ضمير « هو » به اشكال كردن و در هر دو « لم يكونا » و در « بينهما » به دو خطاب برگشته و مشاراليه « ذلك » فساد اشكال بوده و مقصود از « هذا الباب » باب تزاحم و اجتماع مىباشد .
فيكون وزان التّخصيص . . . تقديم احد . . . و تأثيره فعلا المختصّ . . . المقتضى لصحّة الخ : ضمير در « تأثيره » به « احد المقتضيين » برگشته و كلمهء « المختصّ » و « المقتضى » صفت براى « التّخصيص » در « وزان التّخصيص » و يا صفت براى « وزان » كه اضافه به تخصيص شده بود كه در اين صورت مرفوع خواهد بود .
او بدونه فيما كان هناك . . . للنّهى له او عن فعليّته كما مرّ تفصيله : ضمير در « بدونه » به امر و در « له » و در « فعليّته » به نهى و در « تفصيله » به مورد ياد شده برمىگردد .
و قد ذكروا . . . منها انّه . . . لاستلزامه . . . اورد عليه بانّ ذلك فيه . . . متعلّقه . . . كان : ضمير در « ذكروا » به اصوليّون و در « انّه » به نهى و در « منها » به وجوه و در « لاستلزامه » به نهى و در
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 830
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٨٣٠