نيز شرط مقارن يا تصوّر شرط دخيل در امر آمر بوده مىباشد و كلمهء « المتقدّم » يعنى شرط متقدّم نيز مبتداى مؤخّر و كلمهء « المتأخّر » عطف به آن مىباشد .
كان من مباديه : ضمير در « مباديه » به امر برگشته و جار و مجرور « من مباديه » خبر مقدّم « كان » و « تصوّر الشّيء » اسم مؤخّر آن مىباشد .
بما هو كذلك : ضمير « هو » به ماء موصوله و مقصود از « كذلك » اختيارى بودن مىباشد .
باطرافه : ضمير در « اطرافه » به شىء برمىگردد .
ليرغب فى طلبه و الامر به : ضمير در « يرغب » به آمر و در « طلبه » و « به » به شىء برمىگردد .
لولاه لما رغب فيه : ضمير در « لولاه » به تصوّر شىء ، ضمير در « رغب » به آمر و ضمير در « فيه » به « طلبه و الامر به » يعنى طلب شىء و امر به شىء برمىگردد .
لما اراده و اختاره : ضمير فاعلى در « اراده » و « اختاره » به آمر و ضمير مفعولى در آن دو به « طلبه و الامر به » طلب شىء و امر به شىء يا به شىء برمىگردد .
فيسمّى كلّ واحد الخ : كلمهء « كلّ » نايب فاعل در « يسمّى » كه اضافه به بعدش شده و كلمه « شرطا » مفعول دوّم « يسمّى » مىباشد .
الّتى لتصوّرها الخ : موصول « الّتى » با جملهء صلهء بعدش ، صفت « هذه الاطراف » و ضمير در « لتصوّرها » به « هذه الاطراف » برمىگردد .
حصول الرّغبة فيه و ارادته : ضمير در « فيه » و در « ارادته » كه عطف به « حصول الرّغبة » بوده به شىء برمىگردد .
شرطا : مفعول دوّم « يسمّى » مىباشد .
دخل لحاظه فى حصوله : ضمير در « لحاظه » به « كلّ واحد من هذه الاطراف » و در « حصوله » به رغبت برمىگردد .
كان مقارنا له او لم يكن كذلك : ضمير در « كان » و « لم يكن » به هريك از اين اطراف و
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 62
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٦٢