انگيزهء انشاء طلب برگشته و مشار اليه « ذلك » امتحان و صورى بودن مىباشد .
و منع كونه امرا اذا لم يكن . . . و ان كان فى محلّه الّا انّ اطلاق الامر عليه الخ : ضمير در « كونه » و در « لم يكن » به انشاء طلب و در « كان » و در « محلّه » به منع و در « عليه » به انشاء طلب به غير داعى بعث برگشته و كلمهء « منع » مبتدا و اضافه به بعدش شده و جملهء « ان كان فى محلّه » خبرش بوده و كلمهء « اطلاق » اسم براى « انّ » و خبرش ، جار و مجرور « مما لا بأس به » در ادامه مىباشد .
اذا كانت هناك . . . انّه بداع . . . توسّعا ممّا لا بأس به . . . بذلك حال ما ذكره الاعلام . . . به التّصالح الخ : مشاراليه « هناك » انشاء طلب به غير داعى بعث و مشاراليه « بذلك » توجيه و استدراك بوده و ضمير در « انّه » به انشاء طلب و در « به » اوّلى به اطلاق و ضمير مفعولى در « ذكره » به ماء موصوله كه « من النّقض الخ » بيانش بوده و در « به » دوّمى به توجيه و استدراك برمىگردد .
تكون متعلّقة . . . هو صرف الايجاد كما انّ متعلّقه . . . هو التّرك و متعلّقها الخ : ضمير در « تكون » به اوامر و نواهى و ضمير « هو » اوّلى به متعلّق طلب و در « متعلّقه » به طلب و ضمير « هو » دوّمى به متعلّق طلب در نواهى و در « متعلّقهما » به ايجاد در جانب امر و ترك در جانب نهى برگشته و مقصود از « الايجاد » ايجاد طبيعت و مقصود از « التّرك » ترك طبيعت مىباشد .
هو نفس الطّبيعة المحدودة بحدود و المقيّدة بقيود تكون بها موافقة الخ : ضمير « هو » به « متعلّقهما » و در « تكون » به طبيعت و در « بها » به قيود برگشته و كلمهء « المقيّدة » عطف به « المحدودة » بوده و جملهء « تكون بها الخ » صفت براى « قيود » مىباشد .
من دون . . . للوجودات . . . الانفكاك عنها باسرها . . . ذلك ممّا يضرّ . . . هو الحال . . . ما حقّق الخ : مقصود از « الوجودات » افراد و مصاديق بوده و ضمير در « عنها » و « باسرها » به خصوصيّات و در « يضرّ » به « الانفكاك » يعنى انفكاك وجود برگشته و مشاراليه « ذلك »
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 550
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٥٠