مقصود از « المطلوب النّفسيّ » نيز واجب و ذو المقدّمه مىباشد .
بل كان . . . اختياره . . . ان يصرّح . . . فى احداهما و عدم حصوله فى الأخرى . . . هو هذا المطلوب : ضمير در « كان » به حصول و عدم حصول مطلوب نفسى و در « ان يصرّح » به آمر و مولى و در « احداهما » به دو مقدّمه كه مقصود ، مقدّمه موصله بوده و در « حصوله » به « هذا المطلوب » مطلوب نفسى و ضمير « هو » به ملحوظ بالذّات برگشته و مقصود از « الأخرى » مقدّمهء ديگر يعنى مقدّمه غير موصله مىباشد .
بتبعه جاز . . . التّصريح . . . ما حصل من المقدّمة فضلا عن كونها . . . عدم فائدته لو التفت اليها : ضمير در « بتبعه » به مطلوب نفسى و در « حصل » به ماء موصوله كه « من المقدّمة » بيانش بوده و در « كونها » و در « اليها » به مقدّمه و در « فائدته » به مطلوب غيرى و در « التفت » به آمر و مولى برگشته و كلمهء « التّصريح » فاعل براى « جاز » كه جواب براى « حيث » بوده مىباشد .
لعلّ . . . بينهما . . . احداهما . . . دون الأخرى . . . بينهما . . . و عدمها . . . بهما . . . بينهما . . . كما مرّ :
ضمير در هر سه « بينهما » و در « احداهما » به مقدّمهء موصله و غير موصله و در « بهما » به مطلوب بودن مقدّمه موصله و مطلوب نبودن مقدّمهء موصله و در « عدمها » به مطلوب بودن و در « مرّ » به عدم تفاوت برمىگردد .
يوجب ذلك . . . فيهما . . . كان ذلك . . . اذا لم يكن فى ناحيتها اصلا كما هاهنا : كلمهء « ذلك » اوّلى ، فاعل براى « يوجب » و مشاراليهاش ، تفاوت در عنوان و مشاراليه « ذلك » دوّمى و مشاراليه « هاهنا » تفاوت در عنوان بوده و ضمير در « فيهما » به مقدّمهء موصله و غير موصله و در « لم يكن » به تفاوت و در « ناحيتها » به مقدّمه برمىگردد .
انّما تنتزع . . . ترتّبه عليها . . . فى ناحيتها و كونها فى كلا الصّورتين الخ : ضمير در « تنتزع » به موصله بودن و در « ترتّبه » به واجب و در « عليها » و « ناحيتها » و « كونها » به مقدّمه برگشته و كلمهء « كونها » عطف بر « انّ الموصليّة » بوده يعنى « ضرورة كونها الخ » و
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 347
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٤٧