هامش
خمر شود . امّا عناوينى كه منطبق بر متعلّقات تكليف يعنى منطبق بر افعال مكلّفين مىشوند ؛ هم مىتوانند از عناوين قصديّه و هم از عناوين غير قصديّه بوده كه تشخيص و تعيين آن ، تابع دليل خطاب مىباشد . مثلا تطهير لباس ، ازالهء نجاست از مسجد ، خوردن و آشاميدنى كه مانع براى صحّت نماز بوده از جملهء عناوين غير قصديّه مىباشند . يعنى عنوان تطهير لباس به عنوان مقدّمهء واجب براى نماز با هر قصدى و هرچند به غير اختيار ، صادق مىباشد مثل آنكه شخصى كه لباسش نجس بوده را انداخت در آب كر . بديهى است لباس او اگر آلودهء به بول بوده باشد ، پاك مىشود . و مثل عنوان قطع مسافت به عنوان مقدّمهء واجب براى حجّ و مانند آن . ولى عناوينى مثل صوم و صلاة ، وقتى بر حركات و سكنات و اعمال مخصوصه منطبق مىشوند كه با قصد امرشان يعنى قصد وجوب نماز و صوم ، انجام شوند . يا عنوان تعظيم و تحقير وقتى بر قيام و قعود در برابر كسى صدق مىكند كه با قصد تعظيم و تحقير باشد . بنابراين ، اگر عالمى وارد مجلسى شود و شخص به هنگام ورود او بلند شود ولى نه به عنوان تكريم و تعظيم بلكه براى رفع خستگى باشد ، عنوان تكريم و تعظيم بر اين عمل صادق نمىباشد . بنابراين ، اگر بلند شدنش به قصد تعظيم و تكريم باشد ، منطبق بر اين عنوان مىشود .
چنان كه اگر بلند شدنش به قصد دور شدن و يا ترك مجلس به عنوان تحقير باشد ، بر اين قيام ، صدق عنوان تحقير خواهد شد .
د : عناوين اخذ شده نيز به دو قسم مىباشند : 1 - عناوين معلوم براى مكلّف . مثل عناوين صلاتى ، صومى ، غصبى ، تعظيم و تكريم و غيره . يعنى مكلّف مىداند وجوب يا حرمت اين عمل به دليل صلاة بودن يا غصب بودن مىباشد . 2 - عناوين مجهول يا معلوم به علم اجمالى و نه به علم تفصيلى .
حال ، طهارات ثلاث از افعال اختياريه و با عنوان قصديّه مىباشند . يعنى غسلات و مسحات در آنها موضوعيّت ندارد و صرف اين حركات ، متعلّق امر و مقصود مولى نمىباشند بلكه اين حركات با يك عنوانى در واقع ، متعلّق امر قرار گرفته و مقصود مولى مىباشد كه مكلّف بايد آن عنوان را قصد كند ولى اين عنوان براى مكلّف مجهول مىباشد . به طورى كه اگر علم تفصيلى به اين عنوان براى مكلّف وجود داشت ، مىبايست همين عنوان را به هنگام انجام آنها قصد كند . حال چون اين افعال ، از افعال اختياريه با عنوان قصديّه بوده و از طرفى عنوان معتبر و اخذ شده در آن ، معلوم التّفصيل نبوده ، چارهاى