نيست . مثلا نمىتوان گفت : « كلّ ماء نار » و يا « كلّ نار ماء » و غيره .
5 - اقسام واسطه را با مثال بيان كنيد ؟ ( توضيح از خارج )
ج : واسطه بر سه قسم است :
1 - واسطه در ثبوت : عبارت است از علّت ثبوت و وجود عرض براى معروضش ، مانند آتش و خورشيد كه واسطهء در ثبوت حرارت براى آب هستند ، يعنى علّت گرمى براى آب مىباشند ولى اسناد حرارت به آب حقيقى است .
2 - واسطه در اثبات : عبارت از علم و آگاهى به علّت است براى علم به ثبوت عرض براى معروضش . مانند حدّ وسط در قياسات كه گفته مىشود : « العالم متغيّر و كلّ متغيّر حادث فالعالم حادث » . در اين مثال « متغيّر » واسطهء در اثبات حدوث براى عالم است و اسناد نيز حقيقى است .
3 - واسطهء در عروض : عبارت است از علّت وجودى عرض براى معروضش ، مانند آنكه گفته مىشود : « جالس السّفينة متحرّك » ، « النّحر جار » و « الميزاب جار » در اين مثالها حركت به واسطهء سفينه و جريان به واسطهء آب بوده ولى اسناد حركت به جالس سفينه و اسناد جريان به نهر و ميزاب ، اسناد مجازى است . زيرا حركت حقيقتا براى سفينه و جريان براى آب مىباشد . اگر بخواهيم اسناد حقيقى برقرار كنيم بايد بگوييم : « السّفينة متحرّكة و ماء النّهر جار » .
6 - كدام يك از عوارض نهگانه ، عرض ذاتى و كدام يك عرض غريب هستند ؟ ( توضيح از خارج )
ج : الف ) در سه قسم از اقسام نهگانه اتّفاق نظر است كه از عوارض ذاتى مىباشند .
1 » عروض عرض بر معروض بدون واسطه و ميان عارض و معروض تساوى باشد ( الف ) .
2 » عروض عرض بر ذات با واسطه و واسطه نيز داخل در ذات و مساوى با آن باشد ( د ) .
3 » عروض عرض بر ذات با واسطه و واسطه خارج از ذات و مساوى با آن باشد ( و ) .