« يصحّ » مىباشد . يعنى « يصحّ التّعبير عن موضوع العلم باىّ اسم او عنوان يدلّ على الموضوع » .
و عدم دخل ذلك فى موضوعيّته : مشاراليه « ذلك » بودن عنوان خاصّ و اسم خاصّ براى موضوع علم بوده و ضمير در « موضوعيّته » به موضوع برمىگردد . يعنى داشتن عنوان خاصّ و يا اسم مخصوص براى موضوع ، دخالتى در موضوع بودن آن ندارد .
و قد انقدح بذلك : مشاراليه « ذلك » لازم نبودن عنوان خاصّ و يا اسم مخصوص براى موضوع علم و اينكه عنوان خاصّ و اسم مخصوص در موضوع بودن موضوع دخالتى نداشته مىباشد .
انّ موضوع علم الاصول هو الكلّىّ المنطبق الخ : ضمير « هو » به « موضوع علم الاصول » برگشته كلمهء « موضوع » اسم « انّ » و جمله « هو الكلّي » كه مبتدا و خبر بوده خبر « انّ » و « انّ » با اسم و خبرش تأويل به مصدر رفته و فاعل « انقدح » مىباشد .
مسائله المتشتّتة : ضمير در « مسائله » به « علم الاصول » برمىگردد .
لا خصوص الادلّة بما هى ادلّة : ضمير « هى » به ادلّه برگشته و اين عبارت عطف بر « الكلّىّ » مىباشد . يعنى « و انّ موضوع علم الاصول ليس هو خصوص الادلّة الاربعة » .
و لا بما هى هى : اين عبارت نيز عطف بر « الكلّىّ » بوده و « هى هى » يعنى ذات ادلّه .
ضرورة الخ : اين كلمهء مفعول لاجله بوده و عبارت بعدش بيان دليل است براى اينكه ادلّهء اربعه چه به وصف دليليت و چه خود آنها نمىتوانند موضوع علم اصول باشند .
انّ البحث فى غير واحد من مسائله المهمّة : كلمهء « البحث » اسم « انّ » و خبرش جملهء « ليس من عوارضها » بوده و ضمير در « مسائله » به علم اصول برگشته و عبارت « انّ » با اسم و خبرش تأويل به مصدر رفته و مضاف اليه كلمهء « ضرورة » مىباشد .
ليس من عوارضها : ضمير در « ليس » به « البحث » و ضمير در « عوارضها » به ادلّه برگشته و اين جمله خبر براى « انّ » مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 33
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٣