تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 312

مساهمون:

ص٣١٢

294 - حقيقت استعمال لفظ در معنا به چند معنا بوده نظر منصّف چيست ؟ ( و بيانه انّ . . . كانّه الملقى )

ج : مىفرمايد : الف - منظور از استعمال لفظ در معنا آن باشد كه لفظ ، علامت و نشانهء معنا بوده گويا لفظ ، قرينه بر مراد متكلّم است . مثلا مقصود متكلّم ، چشم يا چشمه و يا رجل شجاع بوده و لفظ عين و يا اسد را علامت و نشانه آن قرار دهد مانند نصب قرينه براى مرادش در بين معانى مقصودش از معناى حقيقى و مجازى . ب - لفظ ، وجه و عنوان براى معنا باشد . يعنى عنوان معناى مقصود متكلّم ، عبارت از لفظ فلانى است . بلكه لفظ ، عبارت از خود معنا باشد . زيرا براى معنا وجوداتى است . مثلا رجل شجاع داراى وجودات ذهنى ، كتبى و عينى بوده و يكى از وجودات معناى رجل شجاع عبارت از وجود لفظى است كه با لفظ اسد محقّق مىشود . بنابراين ، در اين قسم ، لفظ ، فانى در معنا شده و در واقع ، لفظ اسد همان رجل شجاع و وجودشان يكى بوده به اين معنا كه لفظ اسد عبارت از وجود رجل شجاع به وجود لفظى مىباشد . منصّف مىفرمايد : حقيقت استعمال لفظ در معنا ، عبارت از معناى دوّم يعنى وجود لفظى معنا بوده و به اين اعتبار لفظ ، خود معنا مىباشد كه در عبارتش نيز مىفرمايد : « بل بوجه نفسه كانّه الملقى » .

295 - از نظر منصّف تفاوت اينكه حقيقت استعمال عبارت از نشانه بودن لفظ براى معنا بوده با آنكه وجه و عنوان براى معنا و به عبارت ديگر لفظ ، فانى در معنا و خود معنا به وجود لفظى باشد چيست ؟ ( و لذا يسرى . . . كما لا يخفى )

ج : مىفرمايد : تفاوت در آن است كه وقتى لفظ ، فانى در معنا و عبارت از نفس معنا باشد آن‌وقت قبح و حسن معنا به لفظ نيز سرايت مىكند . مثلا لفظ بفرما و بتمرگ هركدام داراى معنايى بوده از آنجا كه معناى هريك از اين دو باهم متفاوت بوده ، يكى در نظر عرف و از نظر لغت معناى پسنديده و ديگرى ناپسند و توهين‌آميز مىباشد و از طرفى چون لفظ نيز وجود لفظى همين معنا و فانى در آن بوده ، بنابراين ، هريك از اين الفاظ در
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 312 | حسن سيد اشرفى