و فى جريانه على القول بالعدم اشكال : « فى جريانه » جار و مجرور و خبر مقدّم و ضمير در آنهم به « خلاف » برمىگردد . اين جمله جواب از اين سؤال مقدر است : « بنا بر قول به عدم ثبوت حقيقت شرعيّه ، جريان خلاف چگونه است ؟ »
و غاية ما يمكن : بيان تصوير نزاعى است كه بعد مىگويد اثبات دو ادّعاى بيان شده در اين تصوير ممكن نيست .
وقع على هذا : مشاراليه « هذا » عدم قول به ثبوت حقيقت شرعيّه است .
فى انّ الاصل الخ : كلمهء « الاصل » اسم « انّ » و خبرش « هو استعمالها » بوده و ضمير مؤنث نيز به « الفاظ » برگشته و اين عبارت بيان تصوير نزاع صحيحى و اعمّى بنا بر قول به عدم ثبوت حقيقت شرعيّه مىباشد .
انّ أيّهما : ضمير « هما » به « خصوص الصّحيحة او الاعمّ » برمىگردد .
اعتبرت العلاقة بينه : كلمه « العلاقة » مرفوع و نايب فاعل و ضمير در « بينه » به « أيّهما » برمىگردد .
بمعنى انّ ايّهما قد اعتبرت العلاقة الخ : اين عبارت ، بيان جهت مجازى بودن استعمال اين الفاظ در كلام شارع بوده به اينكه در استعمال مجازى الفاظ ، نياز به وجود علاقه و ارتباط بين معانى لغوى و معانى مجازى مىباشد .
فى الآخر : معناى صحيح يا معناى اعمّ .
بتبعه و مناسبته : ضمير در هر دو كلمه به « صحيح و اعمّ » برمىگردد . يعنى به تبعيّت و مناسبت صحيح يا اعمّ .
كى ينزّل كلامه عليه : ضمير در « كلامه » به شارع و در « عليه » به معناى مجازى كه در ابتدا بين آن معنا و معناى لغوى لحاظ علاقه شده است برمىگردد .
للآخر : معناى صحيح يا معناى اعمّ .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 171
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص١٧١