نيز انجام شود ، باز هم امتثال امر در « اغسل » شده است . ولى مىتوان با قصد قربت آن را اتيان كرد تا عبادت نيز واقع شده و ثواب برآن مترتّب شود . خلاصه آنكه ؛ اوامر توصّلى همهء از اين قسم بوده و قصد قربت در امتثال امرشان شرط نمىباشد .
بايد دانست ؛ نزاع در نهى از عبادت ، شامل عبادت به معناى اعمّ نمىشود . زيرا اثر مترتّب بر عبادات به معناى اعمّ مثل اثر مترتّب بر شستن لباس كه بر طرف كردن نجاست بوده ، متوقّف بر قصد قربت در آنها نبوده تا گفته شود ؛ اگر نهى به آن تعلّق بگيرد آيا موجب فساد آن مىشود يا نه ؟ زيرا شستن لباس اگر با آب غصبى هم باشد موجب امتثال امر توصّلىاش مىشود هرچند ديگر نمىتوان با آن قصد قربت كرد و آن را به نحو عبادت انجام داد .
بنابراين ، نزاع در نهى از عبادت ، شامل عبادت به معناى اخصّ بوده و عبادات به معناى اعمّ از محلّ نزاع خارج مىباشند .
446 - آيا تعلّق نهى به عبادات به معناى اعمّ هيچ تأثيرى ندارد ؟
( نعم اذا وقع . . . بين النّهى عنه )
ج : مىفرمايد : آرى ، اگر عبادات به معناى اعمّ ، متعلّق نهى قرار بگيرند اگرچه در ترتّب اثرشان و واقع شدن امتثال تاثيرى ندارد ولى ديگر نمىتوان آنها را با قصد قربت و به عنوان عبادت انجام داد . مثلا شستن لباس با آب غصبى كه به لحاظ « لا تغصب » مورد نهى نيز قرار گرفته ، نمىتوان آن را به قصد قربت و به نحو عبادت انجام داد . بنابراين ، اگر مقصود از اينكه « نهى در عبادات موجب فساد بوده » فساد به معناى قابليّت نداشتن براى عبادت واقع شدن باشد ، آنوقت مىتوان گفت : « نهى در عبادات به معناى اعمّ ، مقتضى فساد است » . يعنى عبادات توصّلى كه متعلّق نهى قرار مىگيرند ، ديگر نمىتوانند به نحو عبادى و با قصد تقرّب اتيان شوند .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 984
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٩٨٤