ضمير « هو » و در « لا ينطبق » به تخلّص از غصب زائد و در « كان » به تخلّص و در « له » به ابتلاء برگشته و مشار اليه « ذلك » منطبق نبودن تخلص از غصب زائد بر حركات خروجيّه مىباشد .
يصلح ان يكون . . . ان يكون هو الّذى يصدق عليه . . . عليها لو لم يخرج فهو . . . منه : ضمير در « يصلح » و در هر دو « ان يكون » و ضمير « هو » اوّلى و در « عليه » به زمان و در « عليها » به حركات خروجيّه و در « لم يخرج » و ضمير « هو » دوّمى به مكلّف و در « منه » به غصب زائد برمىگردد .
حين دخوله الى . . . خروجه و بعد خروجه يصدق عليه انّه . . . لو كان عنوانا الخ : تمامى ضماير به غير از ضمير در « كان » به غاصب يعنى مكلّف و در « كان » به تخلّص برمىگردد .
يصدق على الخروج . . . تقديره . . . منه ما تكون . . . مقدّمة له . . . ان يحقّقه الخ : ضمير در « يصدق » به عنوان و در « تقديره » به تخلّص ، عنوان صادق بر خروج باشد و در « منه » به تخلّص و در « له » بر ماء موصوله و در « ما تكون » به معناى معنا و ضمير مفعولى در « ان يحقّقه » به انطباق عنوان تخلّص بر حركات خروجيّه مىباشد .
يقابل الدّخول . . . للكون داخل الدّار المسبوق بالعدم للكون خارج الدّار المسبوق بالعدم : ضمير در « يقابل » به خروج برگشته و كلمه « داخل » و « خارج » ظرف و منصوب و اضافه به بعدش شده و كلمهء « المسبوق » در هر دو جا صفت براى « الكون » مىباشد .
امّا نفس التّصرّف . . . الّتى منها يكون الخروج فهو مقدّمة . . . لا نفسه : ضمير در « منها » به حركات خروجيّه و ضمير « هو » به نفس تصرّف به مغصوب با حركات خروجيّه و در « نفسه » به خروج برگشته و كلمهء « نفس » مبتدا براى امّا و جملهء « فهو مقدمة » خبرش بوده و موصوله « الّتى » با جملهء صلهء بعدش « منها يكون » صفت براى « الحركات الخروجيّة » بوده و كلمهء « نفسه » عطف به « مقدّمه » مىباشد . يعنى « لا هو نفسه » .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 928
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٩٢٨