فانّه حسن . . . يقولون عنه انّه الخ : ضمير در « فانّه » و « عنه » و « انّه » به غناء برمىگردد .
و ليس حسنا بالمعنى الاوّل او الثّالث : ضمير در « ليس » به غناء برگشته و مقصود از « المعنى الاوّل » كمال نفس و از « الثّالث » مدح مىباشد .
فانّه لا يدخل عند العقلاء بما هم عقلاء : ضمير در « فانّه » و « لا يدخل » به غناء و ضمير « هم » به عقلاء برمىگردد .
فيما ينبغى ان يفعل : ضمير نايب فاعلى در « يفعل » به ماء موصوله به معناى فعل برمىگردد .
و ليس كمالا للنّفس و ان كان هو . . . بما هو صوت : ضمير در « ليس » و هر دو ضمير « هو » به غناء برمىگردد .
فيدخل فى المعنى الاوّل للحسن من هذه الجهة : ضمير در « فيدخل » به غناء برگشته و مقصود از « المعنى الاوّل » كمال بوده و مقصود از « هذه الجهة » كمال براى صوت بودن مىباشد .
و مثله التّدخين او ما تعتاده النّفس من المسكرات : ضمير در « مثله » به غناء و ضمير مفعولى در « تعتاده » به ماء موصوله كه كلمه « من المسكرات » بيان آن بوده برمىگردد .
فان هذه حسنة : مشار اليه « هذه » مسكرات و مخدّرات مىباشد .
و ليس كمالا للنّفس و لا ممّا ينبغى فعلها : ضمير در « ليس » به « ما تعتاده النّفس » و ضمير در « فعلها » به ماء موصوله به معناى افعال برمىگردد .
بما هم عقلاء : ضمير « هم » به عقلاء برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
34 - آيا حسن و قبح به معناى لذّت و الم منحصر به لذّت و الم بالفعل است ؟
( ثمّ انّ هذا المعنى . . . يدخل فيما يستقبح )
ج : مىفرمايد : خير ، حسن و قبح به معناى لذّت و الم دائرهاش وسيعتر از لذّت و الم بالفعل