و القبيح ما ينبغى تركه عندهم : كلمه « القبيح » عطف به « الحسن » بوده و ضمير در « تركه » به ماء موصوله به معناى فعل و ضمير در « عندهم » به عقلاء برمىگردد .
يدرك انّه لا ينبغى فعله او ينبغى تركه : تمامى ضماير همانند قبلى است .
و هذا الادراك للعقل هو معنى حكمه : ضمير « هو » به « هذا الادراك » يعنى بايسته و نبايسته بودن انجام فعل و ضمير در « حكمه » به عقل برمىگردد .
فانّها مهمّة جدّا فى الباب : ضمير در « فانّها » به « هذه النّقطة » برگشته و مقصود از « الباب » باب ملازمات مىباشد .
و هذا المعنى الثّالث هو الخ : ضمير « هو » به « هذا المعنى الثّالث » بايسته و نبايسته بودن برمىگردد .
انكروا . . . ادراك ذلك . . . و خالفتهم العدليّة فاعطوا الخ : ضمير در « انكروا » و ضمير مفعولى در « خالفتهم » به اشاعره و ضمير در « فاعطوا » به عدليّه برگشته و مشار اليه « ذلك » حسن و قبح مىباشد .
تنبيه و ممّا يجب ان يعلم هنا : يعنى « هذا تنبيه » و ضمير نايب فاعلى در « يعلم » به ماء موصوله به معناى مطلب برگشته و مشار اليه « هنا » معناى حسن و قبح مىباشد .
قد يكون حسنا الخ : ضمير در « يكون » به فعل واحد برمىگردد .
فانّها كمال للنّفس و ملائمة لها : ضمير در « فانّها » به تعلّم و حلم و احسان و ضمير در « لها » به نفس برمىگردد .
باعتبار ما لها من نفع الخ : ضمير در « لها » به تعلّم و حلم و احسان برگشته و كلمهء « من نفع » بيان ماء موصوله برمىگردد .
و ممّا ينبغى ان يفعلها الخ : ضمير در « يفعلها » به تعلّم و حلم و احسان برمىگردد .
او ليس بحسن بالمعنى الآخر : ضمير در « ليس » به فعل برمىگردد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 90
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٩٠