اضافه به بعدش شده و ضمير در « لها » و در « انطباقها » به طبيعت و در « منها » به افراد طولى برمىگردد .
اى يكون . . . ان يأتى بالفعل . . . او ثانيه او ثالثه . . . و ما يختاره من الفعل : ضمير در « يكون » و « يأتى » و ضمير فاعلى در « يختاره » به مكلّف و ضمير مفعولىاش به ماء موصوله كه « من الفعل » بيانش بوده برگشته و ضمير در « ثانيه » و « ثالثه » به وقت برمىگردد .
يكون هو الّذى ينطبق عليه . . . به بخصوصه . . . له . . . خارج عنه و هو الخ : ضمير « هو » اوّلى و ضمير در « عليه » و در « به » و « بخصوصه » و در « له » به « ما يختاره » فعل يا فرد اختيارشده و ضمير در « عنه » به امر متعلّق به طبيعت و ضمير « هو » دوّمى به شىء خارج برمىگردد .
هذا . . . ما نسب . . . لم يرتضه لانّه يرى . . . يرجع . . . له : مشار اليه « هذا » بيان و تقرير يادشده بوده و ضمير نايب فاعلى در « نسب » و ضمير مفعولى در « لم يرتضه » به ماء موصوله به معناى كلام و ضمير فاعلىاش و ضمير در « لانّه » و در « يرى » كه به معناى « يعتقد » بوده به محقّق نائينى و در « يرجع » به مانع و در « له » به فرد مزاحم برمىگردد .
يعنى انّه يرى . . . بما هى . . . لا تنطبق . . . و لا تشمله . . . لا بما هى الخ : ضمير در « انّه » و در « يرى » به محقّق نائينى و دو ضمير « هى » به طبيعت و ضمير در « لا تنطبق » و ضمير فاعلى در « لا تشمله » به طبيعت مأمور بها و ضمير مفعولىاش به فرد مزاحم برمىگردد .
لا ينفع و لا يكفى . . . و السّرّ فى ذلك . . . انّما هو . . . بما هى مأمور بها . . . بينها : ضمير در « لا ينفع » و « لا يكفى » به انطباق و ضمير « هو » به تخيير و ضمير « هى » و در « بينها » به افراد برگشته و مشار اليه « ذلك » كافى نبودن انطباق طبيعت نه به لحاظ مأمور بها بودن مىباشد .
انّما يتعلّق . . . بما هى . . . لا انّها شرط . . . و الخطاب فى نفسه . . . فى اطلاقه الخ : ضمير در « يتعلّق » به امر و ضمير « هى » به طبيعت و ضمير در « انّها » به قدرت و در « نفسه » و در
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 721
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧٢١