لا يأمر الّا بما هو حسن : ضمير در « يأمر » به شارع و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى فعل برمىگردد .
و لا ينهى الّا عمّا هو قبيح : همانند قبلى است .
فالصّدق فى نفسه . . . و لحسنه . . . به : ضمير در « نفسه » و « لحسنه » و « به » به صدق برمىگردد .
لا انّه امر . . . به فصار حسنا : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و ضمير در « به » و در « صار » به صدق برمىگردد .
و الكذب فى نفسه قبيح و لذلك . . . عنه : ضمير در « نفسه » و « عنه » به كذب برگشته و مشار اليه « ذلك » قبيح بودن كذب مىباشد .
لا انّه نهى عنه فصار قبيحا : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و ضمير در « نهى » به شارع و ضمير در « عنه » و « صار » به كذب برمىگردد .
هذه خلاصة الرأيين : مشار اليه « هذه » تعبير از حسن و قبح افعال مىباشد .
اذا لم نبيّنها : ضمير مفعولى در « نبيّنها » به نقاط غامضه برمىگردد .
و هو امر ضرورى : ضمير « هو » به روشن كردن نقاط غامضه برمىگردد .
و لتوقّف وجوب المعرفة عليه : عبارت ، عطف بر « مقدّمة » مىباشد . يعنى « و هو امر ضرورى لتوقّف الخ » ضمير در « عليه » به روشن كردن نقاط غامضه برمىگردد .
ممّا اخذنا : يعنى مقيّد بوديم و پيش گرفتيم .
و لعدم اعطائه حقّه : ضمير در « اعطائه » و « حقّه » به « هذا الموضوع » برمىگردد .
ما حرّرته . . . لتستعينوا به على ما هنا : مفعولى در « حرّرته » به ماء موصوله به معناى مطالب و ضمير در « به » به « ما حرّرته » مطالب تحريرشده برگشته و مشار اليه هر دو « هنا » مبحث اوّل مىباشد .
1 - معنى الحسن و القبح و تصوير النّزاع فيهما : يعنى « الامر الاوّل معنى الخ » كلمهء « الامر » مبتدا و كلمهء « الاوّل » صفت و كلمهء « معنى » خبر و اضافه به بعدش شده و كلمهء
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 71
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧١