« بعد ان يفعلها » مىباشد .
فارادة الفاعل التّكوينيّة . . . ذيها و على قياسها . . . لذيها المتأخّر زمانا : كلمهء « التّكوينيّة » صفت براى « ارادة » بوده و ضمير در هر دو « ذيها » به مقدّمه و در « قياسها » به ارادهء تكوينيّه برگشته و كلمهء « زمانا » تمييز نسبت براى « المتأخّر » مىباشد .
لذيها زمانا على العكس ما اشتهر و لا محذور فيه بل هو متعيّن : ضمير در « لذيها » به مقدّمه و ضمير نايب فاعلى در « اشتهر » به ماء موصوله به معناى قول و در « فيه » و ضمير « هو » به تقدّم زمان وجوب فعلى مقدّمه بر زمان وجوب فعلى ذى المقدّمه برمىگردد .
و هذا . . . فانّ الشّوق يصير شيئا فشيئا قصدا و ارادة : مشار اليه « هذا » تقدّم زمان وجوب فعلى مقدّمه بر زمان وجوب فعلى ذى المقدّمه بوده و ضمير در « يصير » اسمش بوده و به شوق برگشته و كلمهء « قصدا » خبر و كلمهء « ارادة » عطف تفسيرى برآن بوده و مقصود از « شيئا فشيئا » تدريجا مىباشد .
لوجوب ذيها فلا نعيد و قلنا انّه ليس معناه معلوليّته . . . و تبعيّته له وجودا كما اشتهر الخ : ضمير در « ذيها » به مقدّمه برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و ضمير در « معناه » به تبعيّت و در « معلوليّته » و « تبعيّته » كه عطف برآن بوده به وجوب مقدّمه و در « له » به وجوب ذى المقدّمه و ضمير نايب فاعلى در « اشتهر » به تابع بودن در وجود برمىگردد .
كما سبق . . . فيجب ان يكون ايضا . . . مشروطا به الخ : ضمير در « سبق » به وجوب مقدّمه و در « به » به وقت برگشته و مقصود از « ايضا » مثل ذى المقدّمه مىباشد .
ليس شرطا . . . انّه دخيل . . . و ان كان دخيلا . . . و لكنّه لا يتحقّق البعث قبله : ضمير در « ليس » و در « انّه » و در « كان » و در « قبله » به وقت برگشته و ضمير در « لكنّه » به معناى شأن مىباشد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 550
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٥٠