مقدّمه در مرحلهء شوق ، تابع شوق به ذى المقدّمه مىباشد . بنابراين ، رابطهء وجوب مقدّمه با وجوب ذى المقدّمه تابع شوق به ذى المقدّمه مىباشد . بنابراين ، رابطهء وجوب مقدّمه با وجوب ذى المقدّمه فقط در قالب تابع بودن و آنهم تابع بودن در مرحلهء شوق مولى به ذى المقدّمه مىباشد و نه اينكه وجوب مقدّمه ، تابع و معلول وجوب ذى المقدّمه باشد .
بلكه وجوب ذى المقدّمه ، معلول امر مولى كه فعل مولى بوده مىباشد . يعنى علّت فاعلى و ايجادى وجوب مقدّمه ، مولى مىباشد .
253 - بيان مصنّف در تطبيق مراحل يادشده در وجوب مأمور به بر وجوب مقدّمات مفوّته قبل از زمان وجوب ذى المقدّمه چيست ؟ ( اذا عرفت ذلك . . . يقع غير ذلك )
ج : مىفرمايد ، وقتى مقدّمات واجب از مقدّماتى باشد كه از نظر زمانى به گونهاى است كه بايد قبل از زمان ذى المقدّمه انجام شود تا ذى المقدّمه در ظرف زمانىاش محقّق شود ، همچون مقدّمات مفوّته ، بديهى است كه مولى به تبع شوق به انجام ذى المقدّمه ، اشتياق پيدا مىكند كه اين مقدّمات در زمان قبل از زمان ذى المقدّمه موجود شوند . در نتيجه ؛ اين شوق مولى به مقدّمه ، به مرحلهء ارادهء حتميّه رسيده و امر به انجام آن يعنى جعل وجوب در قبل از زمان ذى المقدّمه مىكند . زيرا فرض ، آن است كه مانعى براى امر و بعث به مقدّمه وجود نداشته و زمان امر به آن ، الآن است ، چرا كه از مقدّمات مفوّته مىباشد .
بنابراين ، چارهاى نيست كه به آن امر كند . « 1 » ولى در امر به ذى المقدّمه مانع وجود دارد و
هامش
( 1 ) - يعنى چون مولى شوق به انجام روزه و نماز بعد از طلوع فجر با طهارت مائيّه دارد ، و اين مطلوب با غسل پيش از زمان وجوب واجب ، ممكن مىباشد ، بنابراين ، شوق به انجام شدن غسل ، قبل از طلوع فجر براى نماز و روزه پيدا كرده به دنبالش اراده حاصل شده و چون مانعى از امر به وجوب اين مقدّمه نمىباشد ، امر به آن مىكند . اينكه مانعى نيست ، به اين دليل است كه انجام غسل پيش از زمان وجوب واجب يعنى روزه و نماز ، مطلوب مولى بوده و الآن نيز كه مولى مىخواهد امر به وجوب كند ، زمان قبل از وجوب واجب مىباشد .