فان التّكليف فى فعليّته . . . و ما بعده يبقى مراعى الخ : ضمير در « فعليّته » به واجب مركب تدريجى و در « ما بعده » به جزء اول و در « يبقى » به تكليف برگشته و كلمه « مراعى » اسم مفعول و حال بوده و به معناى نگاهداشتهشده مىباشد .
و نحوهما و هكذا . . . فيما نحن فيه . . . يبقى فى فعليّته . . . اخذ الخ : ضمير در « نحوهما » به حيات و قدرت و ضمير در « فيه » به ماء موصوله به معناى شرط متأخّر و در « يبقى » و « فعليّته » به حكم و ضمير نايب فاعلى در « اخذ » به شرط برمىگردد .
يكون واجبا . . . لا انّ فعليّته تكون الخ : ضمير در « يكون » و « فعليّته » به جزء اوّل و در « تكون » به « فعليّته » فعليّت جزء اوّل برمىگردد .
لا تكون فعليّة وجوبها . . . بل حين حصولها : ضمير در « وجوبها » و « حصولها » به اجزاء برمىگردد .
فى ظرفه لا انّ فعليّته تكون الخ : ضمير در « ظرفه » به شرط و در « فعليّته » به واجب مشروط و در « تكون » به « فعليّته » فعليّت واجب مشروط برمىگردد .
هذا . . . و لا يخلو . . . لا يسعه الخ : مشار اليه « هذا » بيان ذكرشده بوده و ضمير در « لا يخلو » به رأى شيخ معظّم ما و ضمير مفعولى در « لا يسعه » به بحث برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
231 - بيان توضيحى و مقدّمهاى مصنّف در خصوص شرط متأخّر چيست ؟
( 7 - الشّرط المتأخّر . . . . او لا يمكن )
ج : مىفرمايد : شرايط شرعيّه از جهت زمانى نسبت به مشروط و واجب به سه قسم مىباشند . « 1 »
الف : شرايط شرعيّهاى كه زمان تحقّقشان قبل از واجب و متقدّم بر مشروط مىباشد . مثل
هامش
( 1 ) - تقسيم چهارم از تقسيمات مقدّمه ، تقسيم مقدّمه و شرايط به متقدّم ، مقارن و متأخّر مىباشد .