هامش
- وجوب نفسى مىباشد . حال اين نماز ، در اينجا داراى هيچ قيدى نبوده و خودش ، متعلّق امر مىباشد . ولى بايد توجه داشت :
اوّلا نماز ، يك ماهيّت مركّب بوده كه داراى اجزائى است . مثلا فرض مىكنيم نماز ، مشتمل بر شش جزء كه ركوع ، سجده ، تشهد ، حمد و سوره ، قيام ، نيّت ، تكبيرة الاحرام بوده ، مىباشد .
بديهى است هريك از اين اجزاء ، جزء و مقدّمهء وجودى براى نماز ، بوده و نماز بدون اين اجزاء ، در خارج ، وجود پيدا نمىكند . چنان كه امر به نماز يعنى وجوب نفسى نماز ، شامل هريك از اين اجزاء شده و هر جزء مثلا ركوع يا سجده و غيره ، در ضمن امر به نماز ، متعلّق امر بوده و واجب نفسى مىباشند .
ثانيا : بعد از آنكه شارع مىفرمايد : « لا صلاة عن طهارة » يا اگر همان امر را به اين شكل مىفرمود :
« صلّ عن طهارة » آنوقت ، اين نماز و ماهيّت مركّب ، مقيّد به قيدى مىشود كه طهارت يعنى وضوء مىباشد . در نتيجه ، نماز با اين شرط ، داراى خصوصيّت و ويژگى مىشود كه عبارت از تقييد آن به طهارت مىباشد . به عبارت ديگر ، اين نماز ، يك ماهيّت و مأمور به خاصّى است غير از نمازى كه مقيّد به اين شرط نبود . يعنى ماهيّت و مأمور به خاصّ بعد از مشروط شدن ، مركّب از مقيّد ، نماز مقيّد به قيد يعنى طهارت مىباشد به عبارت ديگر ، تقييد يعنى مقيّد شدن نماز به طهارت ، ويژگى است كه از اجزاء ماهيّت و مأمور به ، يعنى نماز مىشود . بنابراين ، نماز در اين صورت مركّب از هفت جزء مىشود ؛ شش جزء كه قبل از مقيّد شدن داشت ، و بعد از تقيّد نيز يك جزء پيدا مىكند كه عبارت از تقييد يعنى خصوصيّت و ويژگى كه از قيد شارع مىباشد .
ثالثا : وجودات به سه دسته مىباشند : الف : وجودات حقيقى و خارجى مثل ميز ، صندلى ، درخت و غيره .
ب : وجودات اعتبارى ، كه هيچگونه وجود خارجى حتّى وجود انتزاعى نداشته و تنها وجودات ذهنى مىباشند . ج : وجودات انتزاعى ؛ وجوداتى هستند كه خودشان وجود خارجى ندارند ولى وجوداتى هستند كه از وجودات خارجى ، انتزاع شدهاند . مثل فوقيّت ، تحتيّت و يا كتابخانه ، لشكر و سپاه . مثلا در خارج چيزى به نام فوقيّت ، تحتيّت ، كتابخانه و يا لشكر و سپاه وجود ندارد . بلكه آنچه كه وجود دارد ميز بوده كه در نسبتسنجى بالا و پائين آن ، عنوان فوقيّت و تحتيّت ، انتزاع مىشود . يا در خارج وجودى مستقلّ به نام كتابخانه و يا لشكر و سپاه وجود ندارد . بلكه آنچه وجود حقيقى در خارج دارد ، عبارت از -