نكات دستورى و توضيح واژگان
3 - خصائص الوجوب الغيرىّ : يعنى « الامر الثّالث خصائص الخ » .
بعد ما اتّضح . . . تتّضح لنا خصائصه الّتى بها يمتاز . . . و هى الخ : كلمهء « ما » مصدريّه بوده و ما بعدش را تأويل به مصدر برده و مضاف اليه براى كلمهء « بعد » كه ظرف و متعلّق به « تتّضح » بوده مىباشد و ضمير در « خصائصه » و در « يمتاز » به وجوب غيرى و ضمير در « بها » و ضمير « هى » به خصائص برمىگردد .
1 - انّ الواجب الغيرى الخ : كلمهء « انّ » مىتواند مفتوح و يا مكسور باشد . در صورتى كه مفتوح باشد ، تقدير عبارت ، چنين است : « الامر الاوّل انّ الواجب الخ » ، كلمهء « الامر الاوّل » صفت و موصوف و كلمهء « انّ » با اسم و خبرش ، تأويل به مصدر رفته و خبر براى اين مبتدا باشد . و در صورتى كه مكسور باشد ، تقدير عبارت ، چنين است : « هذا الامر الاول انّ الخ » ، كلمهء « هذا » مبتداى محذوف و كلمهء « الامر الاوّل » صفت و موصوف بوده و خبر براى اين مبتدا و كلمهء « انّ الخ » با اسم و خبرش ، جملهء مستأنفه مىباشد . ولى به نظر مىرسد وجه اوّل چون مستلزم تقدير گرفتن محذوف نبوده ، مناسبتر باشد ولى ما در عبارتهاى اينچنين ، گاهى وجه دوّم را رعايت كردهايم تا عمل به هر دو وجه شده باشد .
كما لا بعث استقلالىّ له . . . لا اطاعة استقلاليّة له : كلمهء « استقلالى » و « استقلاليّة » صفت براى اسم « لا » ى نفى جنس بوده و مرفوع و هر دو كلمهء « له » به اعتبار متعلّقشان ، خبر و ضمير در هر دو به وجوب غيرى برمىگردد .
و انّما اطاعته كوجوبه . . . فانّه واجب لنفسه و يطاع لنفسه : ضمير در « اطاعته » و « كوجوبه » به وجوب غيرى و ضمير در « فانّه » و ضمير نايب فاعلى در « يطاع » و ضمير در هر دو « لنفسه » به واجب نفسى برمىگردد .
2 - انّه بعد . . . انّه . . . و انّما اطاعته كوجوبه : يعنى « الامر الثّانى انّه الخ » نكات دستورى همانند قبلى بوده و ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و ضمير در « اطاعته » و « كوجوبه » به وجوب غيرى برمىگردد .