جديد و يا به نظر مجتهد جديد عمل شود . « 1 » خلاصه آنكه در اين صورت ؛ اعمال آيندهء مكلّف كه غير مرتبط با گذشته بوده ، بايد برطبق حجّت فعلى معتبره باشد و اعمال گذشتهاش نيز اگر اثرى برآن الآن مترتّب نبوده نيز معتبر و صحيح مىباشد .
ب : اعمالى كه در آينده به استناد رأى و اجتهاد جديد و يا تقليد از مجتهد ديگر انجام مىشود مرتبط با اعمال گذشته مىباشد . مثل اينكه در داخل وقت يا خارج وقت كشف خلاف مىشود درحالىكه مكلّف عملش را به استناد اجتهاد سابق انجام داده است و عمل نيز از اعمالى است كه امكان قضاء دارد . « 2 » مثل نماز يا همسرى را با عقد غير عربى اختيار كردن و سپس حجّت معتبره اقامه شده كه لفظ عربى در صيغه ، معتبر است و همسرش نيز همچنان و الآن در عقد نكاحش مىباشد . « 3 » اشكال در اين صورت است كه آيا عمل گذشته مجزى بوده و نياز به اتيان و امتثال دوباره نبوده و يا مجزى نبوده و نياز به امتثال دوباره مىباشد ؟
هامش
( 1 ) - مثل آنكه همين مكلّف در مثال قبلى در نكاح جديدش برابر فتواى مجتهد فعلىاش عمل خواهد كرد و نكاح فعلىاش ارتباطى با نكاح قبلىاش نخواهد داشت .
( 2 ) - مثلا نمازش را بدون سوره به استناد فتواى مجتهدش كه سوره را واجب نمىدانسته خوانده است . ولى مجتهد بعدى را كه به او رجوع كرده ، سوره را واجب مىداند . حال اين كشف خلاف ، يعنى مخالف بودن فتواى مجتهد بعدى ، با قبلى كه با توجه به رجوع مكلّف به او به معناى خلاف بودن فتواى مجتهد سابق بوده اگر در داخل وقت باشد آيا بايد نمازش را دوباره اعاده و اگر در خارج وقت باشد بايد آن را قضاء كند يا اعمال گذشتهاش مجزى است و اعاده و قضاء ندارد ؟
( 3 ) - مثلا زنى را كه به استناد فتواى مجتهد سابق با عقد غير عربى به نكاح درآورده بود ، الآن نيز در نكاح او باقى است درحالىكه مجتهد فعلىاش ، عربى بودن عقد را شرط صحّت آن مىداند . آيا صيغهايى كه عربى نبوده موجب صحّت عقد نبوده و ارتباط زناشوئىاش غير جايز بوده و نطفهاى كه از اين مباشرت نيز منعقد شود غير مشروع خواهد بود يا خير عقد قبلى مجزى بوده و همچنان ارتباطات زناشويى و ساير امور مترتّب بر اين عقد معتبر خواهد بود ؟