145 - عمل بر خلاف واقع و كشف خلاف به چند صورت بوده و مجموع آنها چند صورت خواهد داشت ؟ ( ثمّ انّ العمل . . . )
ج : مىفرمايد : عمل كردن بر خلاف واقع گاهى به واسطهء عمل كردن به اماره بوده و گاهى به واسطهء عمل كردن به اصل مىباشد . چنان كه كشف خلاف نيز يا كشف خلاف به نحو يقينى بوده و يا كشف خلاف به نحو ظنّى و به مقتضاى حجّت معتبره مىباشد . در نتيجه ، چهار صورت وجود دارد « 1 » و از آنجا كه اين چهار صورت باهم مختلف بوده اگرچه دو صورت آنها باهم متّفق الحكم مىباشند ، بحث را در سه مسئله و جداجدا منعقد و بررسى مىكنيم .
هامش
- مىشود كه قنوت ، جزء براى نماز واجب مىباشد . آيا نمازهايى را كه بدون قنوت خوانده باطل بوده و بايد دوباره بخواند يا نه ؟ به عبارت ديگر ، عمل به حكم ظاهرى ، مجزى از حكم اوّلى مىباشد يا نه ؟
توجّه شود كه دو مثال يادشده براى اماره و اصل جارى در احكام مىباشد . البتّه در بحث جداگانه هركدام ، مثال براى اماره و اصل جارى در موضوعات نيز خواهد آمد .
( 1 ) - البته اگر هركدام از اماره و اصل را با توجه به جريانشان در احكام و موضوعات لحاظ كنيم چهار قسم بوده و با توجه به كشف خلاف كه در هركدام به دو صورت مىتواند باشد ، اقسام به هشت صورت خواهد بود . يك نمونه را ذكر مىكنيم بقيّه صورتها مشخّص خواهد شد .
الف : امارهء جارى در موضوعات و كشف خلاف در آن به نحو يقين باشد .
ب : امارهء جارى در موضوعات و كشف خلاف در آن به مقتضاى حجّت معتبره باشد .