مشاراليهاش ، حكم شارع بوده ، و ضمير در « يمنع » به « مانعا » كه اسم براى « انّ » بوده برگشته و عبارت « يمنع الخ » صفت براى « مانعا » بوده و عبارت « انّ الخ » عطف به قبلى بوده و ضمير مفعولى در « ادركه » به ماء موصوله به معناى مصلحت يا مفسده برمىگردد .
و ان كان ما ادركه مقتضيا الخ : ضمير فاعلى در « ادركه » به عقل و ضمير مفعولىاش به ماء موصوله برگشته كه با جملهء صلهاش ، اسم براى « كان » بوده و كلمهء « مقتضيا » خبر مىباشد .
و لاجل هذا نقول انّه ليس كلّ ما حكم به الشّرع يجب ان يحكم به العقل : مشار اليه « هذا » يكى نبودن مناط و ملاك حكم شارع با ملاك حكم عقل مىباشد و ضمير در « انّه » به معناى شأن و ضمير در هر دو « به » به ماء موصوله به معناى حكم برگشته و كلمهء « كلّ » اضافه به بعدش شده و اسم براى « ليس » و عبارت « يجب الخ » خبر و جملهء « ليس الخ » خبر براى « انّه » كه ضمير در آن ، اسمش بوده و عبارت « انّه الخ » مقول قول يعنى مفعول براى « نقول » مىباشد .
و الى هذا . . . و لاجل هذا الخ : مشار اليه هر دو « هذا » يكى نبودن ملاكات احكام شرعيّه با ملاكات احكام عقليّه مىباشد .
فان كان ما انكره . . . من الملازمة هى . . . الّتى هى ليست الخ : ضمير مفعولى در « انكره » به ماء موصوله كه « من الملازمة » بيان آن بوده برگشته و ضمير « هى » اوّلى به ملازمه و دوّمى و ضمير در « ليست » به « تلك المدركات العقليّة » برمىگردد .
تطابقت عليها . . . بما عقلاء : ضمير در « عليها » به مستقلّات عقليّه و ضمير « هم » به عقلاء برمىگردد .
فانّ انكارهم فى محلّه و هم على حقّ فيه : ضمير در « انكارهم » و ضمير « هم » به صاحب فصول و اخباريّون و ضمير در « محلّه » و « فيه » به انكار برمىگردد .
لا نزاع لنا معهم فيه : ضمير در « معهم » به صاحب فصول و اخباريّون و ضمير در « فيه » به
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 251
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢٥١