تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 174

مساهمون:

ص١٧٤
در « يعدّ » به « فاعله » فاعل ظلم برمىگردد . 2 - ما هو مقتض لهما . . . فيه بالعرضيّين : يعنى « القسم الثّانى ما هو الخ » ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى فعل و ضمير در « لهما » به حسن و قبح و ضمير در « فيه » به « ما هو مقتض لهما » برگشته و كلمهء « مقتض » در اصل « مقتضى » بوده كه اعلال « قاض » شده است . مثل تعظيم الصّديق و تحقيره . . . لو خلّى و نفسه : يعنى « هذا مثل الخ » كلمهء « تحقيره » عطف به « تعظيم الصّديق » بوده و ضميرش به صديق و ضمير نايب فاعلى در « خلّى » و ضمير در « نفسه » كه مفعول معه بوده به تعظيم صديق برمىگردد . فهو حسن ممدوح عليه و تحقيره . . . لو خلّى و نفسه : ضمير « هو » و ضمير در « عليه » به تعظيم صديق و ضمير در « تحقيره » كه عطف به « تعظيم الصّديق » اسم « انّ » بوده به صديق و ضمير نايب فاعلى در « خلّى » و ضمير در « نفسه » به تحقير صديق برمىگردد . بعنوان انّه . . . يجوز ان يكون . . . كما اذا كان سببا لظلم ثالث : ضمير در « انّه » و در « ان يكون » و در « كان » به تعظيم صديق برمىگردد . بخلاف العدل فانّه . . . ان يكون قبيحا الخ : ضمير در « فانّه » و « يكون » به عدل برمىگردد . كذلك تحقير الصّديق . . . انّه تحقير له يجوز ان يكون . . . عليه : ضمير در « انّه » و « ان يكون » و « عليه » به تحقير صديق و ضمير در « له » به صديق برمىگردد . كما اذا كان سببا لنجاته : ضمير در « كان » به تحقير صديق و ضمير در « لنجاته » به صديق برمىگردد . 3 - ما لا علّيّة له و لا اقتضاء فيه فى نفسه الخ : يعنى « القسم الثّالث ما لا الخ » ضمير در « له » و « فيه » و « نفسه » به ماء موصوله به معناى فعل برمىگردد . و انّما قد يتّصف . . . اذا انطبق عليه الخ : ضمير نايب فاعلى در « يتّصف » و ضمير در « عليه » به « ما لا عليّة له » برمىگردد .