( نهى ) اين است كه دلالت مىكند ( نهى ) بر مختلّ بودن شرط در معامله با مرتكب شدن منهى عنه ، و اين ( معنا ) كلامى نيست براى ما در اين ( معنا ) . و در اين مقدار از بحث در اين مسئله ، كفايت است ، موفّق كند ما را خداوند متعال براى مرضاتش .
نكات دستورى و توضيح واژگان
فانّه تارة . . . مشابه له . . . يكون بداعى . . . ما تعلّق به . . . فيه : ضمير در « فانّه » به معناى شأن بوده و در « له » به نهى به داعى بيان مانعيّت شىء و در « يكون » به نهى و در « به » و در « فيه » به ماء موصوله به معناى منهى عنه برمىگردد .
فان كان الاوّل فهو . . . كما تقدّم . . . فى انّه . . . فانّه يكون . . . فسادها : ضمير در « كان » و در « فانّه » و در « يكون » به نهى و در « فسادها » به معامله و در « تقدّم » به خارج بودن از مسئله ما برگشته و در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
عدم المانع فيها . . . فتخلّفه . . . صحّتها . . . هذا . . . فيه . . . ان كان . . . ان يكون الخ : ضمير در « فيها » و در « صحّتها » به معامله و در « فتخلّفه » به عدم مانع و در « فيه » به مشار اليه « هذا » كه معنا بوده و در « كان » و « ان يكون » به نهى برمىگردد .
امّا ان يكون . . . فالمعروف انّه لا يدلّ . . . و التّسبيب به . . . له . . . فيه . . . خلافها : ضمير در « ان يكون » و در « انّه » و در « لا يدلّ » به نهى و در « به » و در « له » و در « فيه » به عقد و در « خلافها » به منافات برمىگردد .
الّتى لم تناف . . . عليه . . . يقتضى الفساد و اقصى ما يمكن تعليل ذلك بما ذكره . . . من الخ : ضمير در « لم تناف » به حرمت ظهار و در « عليه » به ظهار و در « يقتضى » به نهى و ضمير مفعولى در « ذكره » به ماء موصوله كه « من انّ الخ » بيانش بوده و در « يمكن » كه تامّه بوده به « اقصى » برگشته و كلمهء « اقصى » مبتدا و اضافه شده به ماء موصوله با صلهاش كه « يمكن » بوده و كلمهء « تحليل » مبتداى دوّم و اضافه به « ذلك » كه مشاراليهاش ، قول جماعت بوده شده و جار و مجرور « بما ذكره » به اعتبار متعلّقش خبر ، و مبتداى دوّم با