انّهم يقولون : ضمير در « انّهم » و در « يقولون » به قدماى اصحاب برمىگردد .
على وجه يكون الاطلاق الخ : جمله « يكون الاطلاق الخ » صفت براى « وجه » مىباشد .
فلذلك ذهبوا . . . استعمالها : مشاراليه « ذلك » اطلاق ، قيد براى موضوع بوده مىباشد و ضمير در « ذهبوا » به قدماى اصحاب و ضمير در « استعمالها » به اسماء اجناس برمىگردد .
و قد صوّر هذا القول : كلمه « هذا » نايب فاعل براى « صوّر » و كلمهء « القول » بدل براى « هذا » و مقصود از « هذا القول » وضع اسماء اجناس براى معانى مطلقه به قيد اطلاق مىباشد .
الاوّل انّ الموضوع له المعنى الخ : كلمه « الاوّل » مبتدا بوده و كلمه « الموضوع له » اسم براى « انّ » و كلمهء « المعنى » خبر و عبارت « انّ الخ » تأويل به مصدر رفته و خبر براى « الاوّل » مىباشد .
على وجه يكون اعتباره . . . اعتباره : ضمير در هر دو « اعتباره » به اطلاق برگشته و عبارت « يكون اعتباره الخ » صفت براى « وجه » مىباشد .
الثّانى انّ الموضوع له المعنى المطلق : كلمه « الثّانى » مبتدا و كلمه « الموضوع له » اسم براى « انّ » و كلمهء « المعنى » خبر و كلمه « المطلق » صفت اين خبر بوده و عبارت « انّ الخ » تأويل به مصدر رفته و خبر براى « الثّانى » مىباشد .
بتصويريه كما تقدّم بانّه : ضمير در « تصويريه » به « هذا القول » و ضمير در « تقدّم » به ايراد برگشته و ضمير در « بانّه » به معناى شأن مىباشد .
جعل اللّفظ بما له من معناه موضوعا : ضمير در « له » و « معناه » به لفظ برگشته و كلمهء « اللّفظ » نايب فاعل براى « جعل » و كلمهء « موضوعا » مفعول دوّم آن بوده و كلمهء « من معناه » بيان براى ماء موصوله مىباشد .
وجب تجريده . . . فيكون مجازا الخ : ضمير در « تجريده » به معنا و ضمير در « فيكون » به
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 534
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٣٤