بوده و در مقابل « عقلا » مىباشد .
اذا كانا . . . بتقارنهما . . . فيهما : ضماير تثنيه در « كانا » و « بتقارنهما » به عامّ و خاصّ برمىگردد .
فهذه على صورتين : مشاراليه « هذه » صورت دوّم مىباشد .
1 - ان يكون الخ : يعنى « الصّورة الأولى ان يكون الخ » كلمهء « الصّورة الاولى » مبتدا و بدل تفصيلى براى « صورتين » و عبارت « ان يكون الخ » تأويل به مصدر رفته و خبر مىباشد .
و الظّاهر انّه : ضمير در « انّه » به معناى شأن مىباشد .
حينئذ : يعنى « حين اذ كان ورود الخاصّ قبل وقت العمل بالعامّ » .
فى حمله الخ : ضمير در « حمله » به خاصّ برمىگردد .
لا يكون قبل الخ : ضمير در « لا يكون » به نسخ برمىگردد .
لانّ الأولى فيه التّخصيص : كلمهء « الأولى » اسم براى « انّ » و كلمهء « التّخصيص » خبر و ضمير در « فيه » كه معلّق به « الأولى » بوده به خاصّ برمىگردد .
كما سيأتى : ضمير در « سيأتى » به سزاوارتر بودن تخصيص برمىگردد .
2 - ان يكون وروده الخ : يعنى « الصّورة الثّانية ان يكون الخ » : كلمهء « الصّورة الثّانية » مبتدا و بدل تفصيلى « صورتين » و عبارت « ان يكون » تأويل به مصدر رفته و خبر بوده و ضمير در « وروده » به خاصّ برمىگردد .
و هذه الصّورة هى : ضمير در « هى » به « هذه الصّورة » كه صورت دوّم بوده برمىگردد .
و هى الّتى وقع فيها : ضمير « هى » و ضمير « فيها » به صورت دوّم برمىگردد .
يجب ان يكون ناسخا : ضمير در « يكون » به خاصّ برگشته و عبارت « ان يكون الخ » تأويل به مصدر رفته و فاعل براى « يجب » بوده و « يجب الخ » خبر براى « انّ » مىباشد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 421
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٤٢١