استثناء مىباشد .
قد ذكر فيها مستقلّا : ضمير در « فيها » به « الاخيرة » برمىگردد .
فقد اخذ الاستثناء محلّه : ضمير در « محلّه » به استثناء برمىگردد .
باصالة عمومها : ضمير در « عمومها » به جملههاى سابق برمىگردد .
بما يصلح لان يكون الخ : ضمير در « يصلح » و « يكون » به ماء موصوله به معناى استثناء برمىگردد .
فلا وجه له : ضمير در « له » به ماء موصوله در « ما قيل » به معناى دليل برمىگردد .
لانّه لمّا كان الخ : ضمير در « لانّه » به معناى شأن مىباشد .
قد كرّر الموضوع : ضمير در « كرّر » به متكلّم برمىگردد .
و اكتفى الخ : ضمير در « اكتفى » به متكلّم برمىگردد .
و هو يأخذ محلّه : ضمير « هو » و ضمير در « يأخذ » و « محلّه » به استثناء برمىگردد .
فلو اراد ارجاعه : ضمير در « اراد » به متكلّم و در « ارجاعه » به استثناء برمىگردد .
ان ينصب قرينة على ذلك : ضمير در « ينصب » به متكلّم برگشته و مشاراليه « ذلك » ارجاع به همه بوده و اين عبارت ، تأويل به مصدر رفته و فاعل براى « لوجب » مىباشد .
و الّا : يعنى « و ان لم ينصب قرينة على ذلك » .
كان مخلّا ببيانه : ضمير در « كان » و « ببيانه » به متكلّم برمىگردد .
هو ارجع الاقوال : ضمير « هو » به قول چهارم برمىگردد .
و به يكون الجمع الخ : ضمير در « به » به قول چهارم برمىگردد .
فمن ذهب . . . برجوعه : ضمير در « ذهب » به « من » موصوله و در « برجوعه » به استثناء برمىگردد .
فلعلّه كان ناظرا : ضمير در « فلعلّه » و « كان » به « من » موصوله برمىگردد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 385
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٨٥