بوده مىباشد .
و هو فسق هؤلاء : ضمير « هو » به حكم اخير برمىگردد .
ان يكون استثناء منه : ضمير در « يكون » به « هذا الاستثناء » و در « منه » به حكم اخير برمىگردد .
قبول شهادتهم و الحكم بجلدهم : ضمير در « شهادتهم » و « بجلدهم » به « هؤلاء » برمىگردد .
فى ذلك : مشاراليه « ذلك » رجوع استثناء مىباشد .
1 - ظهور الكلام الخ : يعنى « الاوّل ظهور الكلام الخ » كلمهء « الاوّل » مبتدا و بدل اوّل تفصيلى براى « اقوال » و كلمهء « ظهور » خبر و اضافه به بعدش شده است .
و ان كان رجوعه الخ : ضمير در « رجوعه » به استثناء برمىگردد .
و لكنّه يحتاج الى قرينة عليه : ضمير در « لكنّه » و در « يحتاج » و در « عليه » به رجوع به غير اخير برمىگردد .
ظهوره فى رجوعه الخ : يعنى « الثّانى ظهوره فى رجوعه الخ » ضمير در « ظهوره » به كلام و در « رجوعه » به استثناء برمىگردد .
و تخصيصه بالاخيرة : ضمير در « تخصيصه » به استثناء برمىگردد .
هو الّذي يحتاج الخ : ضمير « هو » و ضمير در « يحتاج » به تخصيص به اخير برمىگردد .
3 - عدم ظهوره فى واحد منهما : يعنى « الثّالث عدم ظهوره الخ » . ضمير در « ظهوره » به كلام و در « منهما » به رجوع به اخير و همه برمىگردد .
و ان كان رجوعه . . . على كلّ حال : ضمير در « رجوعه » به استثناء برگشته و مقصود از « على كلّ حال » يعنى چه بنا بر قول به رجوع استثناء به اخير يا به همه .
فتبقى مجملة : ضمير در « فتبقى » به « ما عدا الاخيرة » برمىگردد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 383
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٨٣