تصوّر خاصّ . پس ممكن نيست وضع با آن ( تصوّر خاصّ ) مگر براى خود اين خاصّ و ممكن نيست وضع براى عامّ . زيرا ما تصور نكرديم آن ( عامّ ) را اصلا نه خود آن ( عامّ ) را به حسب فرض و نه بوجه آن ( عامّ ) زيرا نيست خاصّ ، وجه براى آن ( عامّ ) و ممتنع است حكم كردن بر مجهول مطلق .
نكات دستورى و توضيح واژگان
و لكنّ الصّحيح الواضح : كلمهء « الواضح » صفت براى « الصّحيح » كه مقصود از آن رأى درست و صائب بوده مىباشد .
ليس من جوه العامّ : ضمير در « ليس » به خاصّ برمىگردد .
بل الامر بالعكس من ذلك : مقصود از « الامر » وجه بودن و مشار اليه « ذلك » خاصّ ، وجه براى عامّ بوده مىباشد .
هو وجه من وجوه الخاصّ وجهة من جهاته : ضمير « هو » به عامّ و در « جهاته » به خاصّ برمىگردد .
و لذا : مشار اليه لفظ « ذا » عامّ ، وجه براى خاصّ بوده مىباشد .
فى ضمنه جميع افراده : ضمير مجرورى در « ضمنه » و « افراده » به عامّ برمىگردد .
بوجه : يعنى به نحو اجمال كه افراد در ضمن عامّ تصوّر شده است .
من جهة تصوّره بنفسه : ضمير مجرورى در « تصوّره » و « بنفسه » به عامّ برمىگردد .
فيكون من القسم الثّانى : ضمير در « يكون » به وضع لفظ براى عامّ برگشته و مقصود از « القسم الثانى » وضع عامّ و موضوع له عامّ مىباشد .
و يمكن الوضع لافراده : ضمير در « افراده » به عامّ برمىگردد .
من جهة تصوّرها بوجهها : ضماير مؤنث مجرورى در « تصوّرها » و « بوجهها » به افراد برمىگردد .