ليس فيه : ضمير در « فيه » به ماء موصوله برمىگردد .
غير الخلاف : كلمهء « غير » صفت « خلاف جديد » بوده و اضافه به بعدش شده است .
و هو انّ المطلوب الخ : ضمير « هو » به خلاف واحد برمىگردد .
هل هو مجرّد التّرك او كفّ النّفس الخ : ضمير « هو » به مطلوب در نهى برگشته و معناى « كفّ نفس » نگاه داشتن نفس مىباشد .
و الفرق بينهما : ضمير در « بينهما » به مجرّد ترك و كفّ نفس از فعل برمىگردد .
على القول الاوّل : يعنى مطلوب در نهى ، مجرّد ترك باشد .
على القول الثّانى : يعنى مطلوب در نهى . كفّ نفس از فعل باشد .
و الحقّ هو : ضمير « هو » به حقّ برمىگردد .
الّذى معناه الخ : ضمير در « معناه » به ترك برگشته و كلمه « معناه » مبتدا و كلمه « ابقاء » خبر و اضافه به بعدش شده و اين مبتدا و خبر ، صله « الّذى » كه صفت براى كلمه « التّرك » كه اسم « انّ » بوده مىباشد .
على حاله : ضمير در « حاله » به ابقاء برمىگردد .
ليس بمقدور الخ : ضمير در « ليس » اسم و به ترك برگشته و جار و مجرور « بمقدور » خبر و اين جمله ، خبر « انّ » مىباشد .
لانّه ازلىّ : ضمير در « لانّه » به عدم برمىگردد .
ان يتعلّق فيه : ضمير در « فيه » به نهى برمىگردد .
و كفّها عن الفعل : ضمير در « كفّها » به نفس برمىگردد .
و هو فعل الخ : ضمير « هو » به كفّ نفس برمىگردد .
لا ينافى المقدوريّة : ضمير در « ينافى » به مقدور نبودن در ازل بر عدم برگشته و
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 760
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧٦٠