صيغهء امر چنانچه « اترك شرب الخمر » صيغهء امر بوده « 1 » و نه صيغه نهى اگرچه معناى « لا تشرب الخمر » را مىدهد . « 2 »
443 - سرّ اينكه « لا تترك الصّلاة » صيغهء نهى بوده و « اترك شرب الخمر » صيغهء امر بوده چيست ؟ ( و السّرّ فى ذلك . . . بالدّلالة الالتزاميّة )
ج : مىفرمايد : سرّش آن است كه مدلول مطابقى « لا تترك الصّلاة » زجر و نهى از ترك فعل است و معناى طلب فعل و امر به فعل ، لازمهء زجر و نهى از ترك فعل است و دلالت زجر و نهى بر طلب فعل به دلالت التزاميّه است . چنانچه مدلول و معناى مطابقى « اترك شرب الخمر » طلب و امر به ترك فعل است و معناى نهى از فعل ، لازمهء امر به فعل است و دلالت كردن امر به فعل بر نهى از فعل به دلالت التزاميّه است .
هامش
( 1 ) - يعنى در امر هم گاهى حدث و فعلى كه در قالب امر مىرود امر وجودى است مثل « صلّ » كه صلاة ، فعل وجودى است و گاهى امر عدمى است مثل ترك كه تحت امر مىرود « اترك شرب الخمر » يعنى خوردن خمر را ترك كن .
( 2 ) - يعنى ملاك ، هيئت است كه هيئت نهى عبارت از « لا تفعل » و صيغههاى ديگر كه در مقام انشاء زجر و ردع بوده مىباشد . چه آنكه مادّهاى كه در اين قالب قرار مىگيرد امر عدمى باشد مثل « لا تترك الصّلاة » يا امر وجودى باشد مثل « لا تصلّ » يا « لا تشرب الخمر » و هيئت امر عبارت از « افعل » و صيغههاى ديگر كه در مقام انشاء طلب بوده مىباشد اعمّ از اينكه مادهء اين هيئت ، امر وجودى باشد مثل « صلّ » يا امر عدم باشد مثل « اترك شرب الخمر » .