تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 648

مساهمون:

ص٦٤٨
مسافت نيست ولى وجود حجّ و انجام آن متوقّف بر وجود قطع مسافت مىباشد . اين قسم از واجب را واجب مطلق گويند . زيرا وجوب آن ، مطلق و غير مقيّد به حصول مقدّمه است . از قسم واجب مطلق است نماز در قياس با وضوء ، غسل و استقبال قبله و مانند اين‌ها « 1 » .
هامش
( 1 ) - واجب مطلق آنجايى است كه مقدّمه و شرط ، متوجّه اصل تكليف نمىباشد . بلكه تكليف و وجوب برعهدهء مكلف آمده و فعليت پيدا كرده است . يعنى مولى انبعاث مكلّف را براى انجام حجّ مىخواهد ولى انجام تكليف مثلا حج متوقف بر تهيهء مقدمات مثل تهيه بليط ، ثبت‌نام كردن و ساير امور مقدّمه‌اى مىباشد . در نتيجه در واجب مشروط چون تا نيامدن شرط ، تكليفى هم نيست لذا دليلى براى انبعاث و اقدام مكلّف براى به دست آوردن شرط واجب مثلا مستطيع شدن نمىباشد . ولى در واجب مطلق چون تكليف و وجوب ، فعليّت دارد لذا مكلّف بايد منبعث به طرف انجام تكليف شود و چون وجود واجب متوقّف بر حصول مقدّمه مثلا ثبت‌نام ، تهيه بليط و مانند آن مىباشد بايد اقدام به تحصيل مقدّمات وجودى بنمايد . مثل شرائط لازم براى امر به معروف و نهى از منكر و تشكيل حكومت اسلامى كه اگر آن را شرط وجوب بدانيم با نبودن شرايط بايد گفت امر به معروف و نهى از منكر و تشكيل حكومت اسلامى اصلا واجب نبوده و لزومى براى اقدامات بسترساز براى انجام واجب نيست . ولى اگر شرط وجوب ندانيم بلكه شرط واجب بدانيم به عبارت ديگر شرط تحقّق واجب بدانيم كه حق هم همين است آن‌وقت امر به معروف و نهى از منكر و تشكيل حكومت اسلامى در همه زمانها واجب است ولى تحقّق عملى آن منوط به ايجاد شرايط بوده كه اگر فراهم نيست بايد در صدد بسترسازى و فراهم آوردن شرائط باشيم و بىتفاوت نسبت به وضعيّت و مسير جامعه نبود .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 648 | حسن سيد اشرفى