كفائى ) به انجام بعضى از مكلّفين از باقى ، مثل نماز بر ميّت و غسل دادن او ( ميّت ) و دفن كردنش ( ميّت ) . و به زودى مىآيد در تقسيمات واجب ذكر اين دو ( واجب كفائى و عينى ) . و در آنچه ( بحثى ) كه تعلّق مىگيرد ( بحث ) به مسئله تشخيص ظهور مىگوييم : اگر دلالت كند دليل بر اينكه همانا واجب ، عينى است يا كفائى ، پس همان است . و اگر دلالت نكند ( دليل ) پس همانا اطلاق صيغهء « افعل » اقتضا مىكند ( اطلاق صيغه ) اينكه باشد ( واجب ) عينى ، اعمّ از اينكه انجام دهد اين ( عمل ) را شخص ديگرى ، يا انجام ندهد ( شخص ديگرى ) آن ( عمل ) را . پس همانا عقل حكم مىكند ( عقل ) به لزوم امتثال امر تا وقتى كه دانسته نشده باشد سقوط آن ( امر ) به واسطه انجام ديگرى . پس آنچه كه احتياج است به زيادى بيان آن بر اصل صيغه ، آن ( محتاج ) واجب كفائى است . پس وقتى نصب نكند مولى قرينهاى بر اراده آن ( واجب كفائى ) - چنانچه اين ( عدم نصب قرينه بر اراده واجب كفائى ) مفروض است - دانسته مىشود اينكه همانا مرادش ( مولى ) واجب عينى است .
نكات دستورى و توضيح واژگان
4 - الواجب العينىّ و اطلاق الصّيغة : يعنى « الرّابع العينىّ و اطلاق الصّيغة » .
ما يتعلّق بكلّ مكلّف : ضمير فاعلى در « يتعلّق » به ماء موصوله كه به معناى واجب بوده برمىگردد .
و لا يسقط بفعل الغير : ضمير در « يسقط » به واجب عينى برمىگردد .
و يقابله الواجب الكفائىّ : ضمير مفعولى در « يقابله » به واجب عينى برمىگردد .
و هو المطلوب فيه الخ : ضمير « هو » و ضمير در « فيه » به واجب كفائى برمىگردد .