مىباشد . « 1 »
322 - در مقام اثبات و دلالت ، وجوه محتمله نسبت به واجب در تقسيمات اوّليّه چگونه است ؟ ( و امّا فى . . . سيأتى في بابه )
ج : مىفرمايد : در مقام اثبات و دلالت « 2 » نيز سه حالت است :
الف : همان دليلى كه دلالت بر وجوب واجب مثلا وجوب نماز دارد همان دليل نيز دلالت مىكند بر وجوب وجود فلان خصوصيّت و يا دليل ديگرى دلالت بر وجود فلان خصوصيّت مىكند . مثلا دليل « اذا اقمتم الى الصّلاة فاغسلوا وجوهكم » دلالت مىكند بر وجوب وجود طهارت در نماز .
ب : همان دليل دلالت مىكند بر وجوب عدم فلان خصوصيّت در نماز . مثل اينكه دليل مىگويد ؛ قهقهه يا حدث و يا سخن گفتن نبايد در نماز باشد و قاطع نماز است .
ج : دليل ، متضمّن بيان تقييد و خصوصيّتى كه احتمال مقيّد بودن واجب را به آن مىدهيم نباشد نه متضمّن بيان لزوم بودن آن را و نه لزوم نبودنش را .
در دو صورت اوّل شكّى نيست كه بايد مقتضاى دليل را تبعيّت و رعايت نمود . ولى در صورت سوّم بايد گفت ؛ مرجع در رابطه با دليلى كه متضمن بيان تقييد نبوده عبارت از اصالت اطلاق است وقتى كه همهء مقدمات حكمت كه مصحّح براى
هامش
( 1 ) - مقام ثبوت و واقع يعنى مقام تصوّر و اينكه واجب ، عقلا و در مقام تصوّر بدون آنكه متعلّق امر قرار گيرد چند احتمال در آن متصوّر است نسبت به خصوصيّاتى كه مىتواند مقيّد به وجود يا عدم آن شود .
( 2 ) - مقام اثبات : يعنى بحث مىشود كه كداميك از اين وجوه و احتمالات ، واقع شده و دليل بر تحقّق آن وجود دارد .