3 - ان يكون مطلقا بالنّسبة اليها : يعنى « الثّالث ان يكون الخ » و ضمائر آن مثل قبلى است .
اى غير مقيّد بوجودها و لا بعدمها : كلمهء « غير » عطف تفسيرى بر « مطلقا » بوده و ضمير در « بوجودها » و « لا بعدمها » به خصوصيّت برمىگردد .
فانّ وجوبها غير مقيّد بوجوده و لا بعدمه : ضمير در « وجوبها » به صلاة و در « بوجوده » و « لا بعدمه » به قنوت برمىگردد .
الّذى يدلّ على وجوب شىء : ضمير در « يدلّ » به دليل برگشته و مراد از « شىء » واجب بوده و موصول « الّذى » با جملهء صلهاش ، نيز صفت براى « الدّليل » مىباشد .
ان دلّ على اعتبار قيد فيه : ضمير در « دلّ » به دليل و در « فيه » به شىء كه مقصود از آن واجب بوده برمىگردد .
او على اعتبار عدمه فداك : ضمير در « عدمه » به قيد برگشته و مشار اليه « ذاك » دليل دلالتكننده بوده و مقصود آن است كه آن دليل ، دليل و حجّت است .
بما هو محتمل التّقييد : ضمير « هو » به ماء موصوله كه مقصود از آن خصوصيّت بوده برمىگردد .
لا وجودا و لا عدما : كلمهء « وجودا » و « عدما » قيد براى نسبت « لم يكن الخ » مىباشد .
فان المرجع فى ذلك هو الخ : مشار اليه « ذلك » دليلى كه متضمّن بيان تقييد نبوده مىباشد و ضمير « هو » به مرجع برمىگردد .
على ما سياتى فى بابه : ضمير در « سياتى » به ماء موصوله و در « بابه » به باب برگشته و معنايش چنين است : بنا بر بيانى كه مىآيد در باب خودش .
و هو باب المطلق و المقيّد : ضمير « هو » به « بابه » برمىگردد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 543
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٤٣