مجرّدا عن كلّ قرينه اخرى : كلمهء « مجرّدا » حال براى « الكلام » مىباشد .
غير هذه القرينة : يعنى قرينهء واقع شدن بعد از حظر يا توهّم حظر .
شرح ( پرسش و پاسخ )
300 - واقع شدن امر بعد از حظر يا توهّم حظر چيست ؟ ( قد يقع . . . شربه )
ج : مىفرمايد : گاهى امر واقع مىشود بعد از منع و نهى يا بعد از توهّم حظر و نهى .
مثل آنكه طبيب ، مريضش را از خوردن آب نهى كرده باشد يا مريض فكر مىكرده كه نوشيدن آب براى او ممنوع بوده و نهى از آن شده است . حال بعد از اين منع يا توهّم منع ، طبيب امر به نوشيدن آب كرده و بگويد « آب بنوش » . « 1 »
301 - اقوال در ظهور صيغهء امرى كه بعد از حظر يا توهّم حظر قرار گرفته چه بوده و نظر مصنّف چيست ( و قد اختلف الاصوليّون . . . على التّرخيص فقط )
ج : مىفرمايد : اصوليون در ظهور صيغهء امرى كه بعد از حظر يا توهّم حظر قرار گرفته اختلاف دارند .
الف : گروهى مىگويند ظهور در وجوب دارد . « 2 »
هامش
( 1 ) - مثلا : در شرع براى شخص محرم ، امورى مثل صيد كردن ، نهى شده است و خداوند بعد از نهى از صيد در حال احرام مىفرمايد « فاذا حللتم فاصطادوا » يعنى وقتى از احرام درآمديد پس صيد كنيد . يا بعد از توهم نهى ، امر به چيزى مىشود . مثلا گمان مىشده شكارى كه بهوسيلهء سگ تعليم داده شده ( كلب معلّمه ) گرفته شده و خفه شده است ، خوردنش حرام مىباشد .
خداوند بعد از توهّم چنين منعى مىفرمايد : « كلوا ممّا أمسكن » بخوريد از آنچه كه سگ معلّمه گرفته است .
( 2 ) - در منشأ ظهور دو نظر وجود دارد . الف : به واسطه واضع واسطه باشد . ب : به واسطهء اطلاق و كثرت استعمال در وجوب ، منصرف به وجوب است . يعنى صيغهء امر وضع براى قدر جامع يعنى طلب شده است ولى كثرت استعمال در وجوب داشته و منصرف به طلب وجوبى است .