انّه ممنوع منه : ضمير در « انّه » به مريض و در « منه » به نوشيدن آب برمىگردد .
و محظور عليه شربه : ضمير در « عليه » به مريض و در « شربه » كه نايب فاعل « محظور » بوده به آب برمىگردد .
فى مثل هذا الامر : منظور از « هذا الامر » امر بعد از حظر يا توهّم حظر مىباشد .
انّه هل هو : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و ضمير « هو » به « هذا الامر » برمىگردد .
من إباحة او غيرها : ضمير در « غيرها » به اباحه برگشته و كلمهء « من » بيان « حكم آخر » مىباشد .
او يرجع الى ما كان عليه : ضمير نايب فاعلى در « يرجع » به « هذا الامر » يعنى امر بعد از حظر و توهّم آن برگشته و ضمير در « كان » به امر و در « عليه » به ماء موصوله كه به معناى « حكمى » بوده برمىگردد .
على اقوال كثيرة : جار و مجرور « على اقوال كثيرة » متعلّق به « اختلف » مىباشد .
هو الثّالث : ضمير « هو » به « اصحّ الاقوال » برمىگردد .
و هو دلالتها الخ : ضمير « هو » به ثالث و ضمير در دلالتها به صيغه امر برمىگردد .
و الوجه فى ذلك : مشار اليه « ذلك » صحيحتر بودن قول سوّم مىباشد .
انما تنشأ الخ : ضمير در « تنشأ » به دلالت امر برمىگردد .
و منه تستطيع ان تتفطّن انّه الخ : ضمير در « منه » به ناشى بودن وجوب از حكم عقل برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و معناى كلمه « تتفطّن » يعنى خوب خواهى فهميد مىباشد .
فى المقام على الوجوب : مقصد از « المقام » يعنى بعد از حظر يا توهّم آن مىباشد .
لانّه ليس فيه : ضمير در « انّه » به معناى شأن و در « فيه » به امر برمىگردد .
و انّما هو ترخيص فى الفعل لا اكثر : ضمير « هو » به امر برگشته و مقصود از « لا اكثر » نيز
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 502
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٠٢