انّ هذا صحيح : مشار اليه « هذا » جريان نداشتن نزاع در اسم زمان مىباشد .
لما هو يعمّ الخ : ضمير « هو » و ضمير در « يعمّ » به ماء موصوله كه مقصود از آن معنا بوده برمىگردد .
و يشملهما معا : ضمير فاعلى در « يشملهما » به ماء موصوله و ضمير مفعولى در آن به اسم زمان و مكان برمىگردد .
بكونها ظرفا الخ : ضمير در « بكونها » به « الذّات » برمىگردد .
من ان يكون زمانا او مكانا : ضمير در « يكون » به ظرف برمىگردد .
يتعيّن احدهما : ضمير در « احدهما » به ظرف زمان و مكان برمىگردد .
اذا كانت موضوعة الخ : ضمير در « كانت » به هيئت برمىگردد .
فى صحّة الوضع له : ضمير در « له » به جامع برمىگردد .
و تعميمه لما تلبّس بالمبدا : ضمير مجرورى در « تعميمه » به جامع و ضمير در « تلبّس » به ماء موصوله كه به معناى ذات بوده برمىگردد .
و ما انقضى عنه : ضمير در « انقضى » به ماء موصوله به معناى ذات و در « عنه » به مبدأ برمىگردد .
ان يكون احد فرديه : ضمير در « يكون » و « فرديه » به جامع برگشته و اين عبارت تأويل به مصدر رفته و فاعل « يكفى » مىباشد . يعنى « يكفى كون الجامع احد فرديه فى صحّة الوضع له الخ » .
يمكن ان يتصوّر فيه الخ : ضمير در « فيه » به « احد فرديه » برمىگردد .
انّ النّزاع حينئذ يكون الخ : مقصود از « حينئذ » يعنى « حين اذ كانت هيئة اسم الزّمان
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 401
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٤٠١