176 - رابطهء لفظ و معنا در نظر مصنّف چگونه است ؟ ( فاذا اوجد . . . نفسه )
ج : مىفرمايد : رابطهء لفظ و معنا آنچنان قوى بوده كه متكلّم با ايجاد لفظ به خاطر استعمال آن در معنا گويا خود معنا را ايجاد كرده و آن را مستقلّا و مستقيما به مخاطب القا مىكند . « 1 »
به دليل همين رابطه است كه لفظ در نظر متكلّم و مخاطب وسيله و راهى براى معنا بوده و لفظ ، فانى در معنا بوده و لحاظ لفظ به تبع لحاظ معنا مىباشد . « 2 » بنابراين ، آنچه در نظر متكلّم و حتّى واضع به صورت مستقلّ و بالاصاله لحاظ مىشود ، عبارت از خود معناست . خلاصه آنكه لفظ در واقع وسيله و راهى است براى رسيدن معنا و فانى در معنا مىباشد . « 3 »
هامش
( 1 ) - يعنى در واقع رجل شجاع كه مىتواند داراى وجود عينى و كتبى باشد يك وجودش هم وجود لفظى است كه با لفظ اسد محقّق مىشود . پس در واقع لفظ اسد همان رجل شجاع بوده و وجودشان يكى است به اين معنا كه لفظ اسد عبارت از وجود رجل شجاع به وجود لفظى است .
( 2 ) - قول به فانى بودن لفظ در معنا و وجه و عنوان بودن براى معنا در مقابل كسانى است كه لفظ را نشانه و علامت براى معنا مىدانند مثل پرچمى كه علامت يك معنا بوده ، لفظ هم علامت يك معناست . مثلا لفظ اسد نشانهء معناى حيوان مفترس يا رجل شجاع و لفظ عين ، علامت چشم ، چشمه و غيره مىباشد .
( 3 ) - مثالى را كه مصنّف براى رابطهء لفظ و معنا مىآورد و پايهء استدلالى را كه براى بطلان جواز استعمال لفظ در اكثر از يك معنا بيان مىكند بر همين اساس بوده كه لفظ ، فانى در معنا و عنوان و وجه براى معنا باشد .