الموضوع له : ضمير در « له » به معنا برمىگردد .
او غيره المتّحد معه وجودا : ضمير در « غيره » و « معه » به « المعنى المذكور » برگشته و كلمهء « غيره » عطف به « نفس المعنى المذكور » كه خبر « كان » بوده مىباشد و كلمهء « المتّحد » نيز صفت براى « غيره » بوده و كلمهء « وجودا » تمييز نسبت براى « المتّحد » مىباشد .
كما يستعلم منه : ضمير در « منه » به حمل شايع صناعى برمىگردد .
فى الجملة من جهة شموله الخ : ضمير در « شموله » به موضوع له برگشته و « فى الجملة » به معناى اجمالا بوده و « من جهة شموله الخ » بيان « فى الجملة » مىباشد .
بل قد يستعلم منه : ضمير در « منه » به حمل شايع صناعى برمىگردد .
فى وضعه لمعنى عامّ : ضمير در « وضعه » به لفظ برمىگردد .
بين ان يكون مردّدا الخ : ضمير در « يكون » به لفظ صعيد برمىگردد .
تعيين وضعه لعموم الارض : ضمير در « وضعه » به لفظ صعيد برمىگردد .
علم انّه ليس من افراد الموضوع له : ضمير در « انّه » و در « ليس » به غير تراب خالص برمىگردد .
و مصاديقه الحقيقيّة : ضمير در « مصاديقه » كه عطف به « افراد » بوده به موضوع له برگشته و كلمهء « الحقيقيّة » صفت براى « مصاديقه » مىباشد .
و اذا كان قد استعمل فيه اللّفظ : ضمير در « فيه » به غير تراب برمىگردد .
يكون مجازا امّا فيه رأسا : ضمير در « يكون » اسم و به استعمال برگشته و ضمير در « فيه » كه خبر « يكون » بوده به غير تراب خالص برمىگردد .
او فى معنى يشمله و يعمّه : ضمير فاعلى در « يشمله » و « يعمّه » به معنا و ضمير مفعولى در آنها به غير تراب برگشته و منظور از اين عبارت « مطلق وجه الارض » بوده
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 217
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢١٧