. . . . . . . . . .
شرح
است امام عليه السّلام و لكن تنقضه بيقين آخر آن يقين آخر شامل علم تفصيلى و علم اجمالى مىشود و ممكن نيست اطلاق صدر روايت و ذيل گرفته شود چون مناقضه است بين ايجاب كلى و جريان استصحاب در طرفين و عدم جريان كه سلب جزئى و عدم جريان استصحاب در يكى از آنها باشد و چون صدر روايت با ذيل آن مجمل است تمسك به روايت نمىشود در اطراف علم اجمالى .
جواب آنكه مراد از و لكن تنقضه بيقين آخر يقين تفصيلى مىباشد نه علم اجمالى كه حاصل مراد اين مىشود كه امام مىفرمايد تو يقين از طهارت لباس داشتهاى نقض آن يقين را به شك در نجاست آن لباس نكن بلكه نقض آن يقين طهارت را بيقين نجاست آن لباس بنما - جواب ديگر كه مصنف مىفرمايد الا انه لا يمنع عن عموم النهى الخ يعنى برفرض يك روايتى كه صدر و ذيل آن مجمل باشد نهى از سائر اخبار نمىنمايد آن اخبارى كه آن جمله اخير ذيل در آنها نباشد و اطلاق باقى اخبار شامل اطراف علم اجمالى مىشود و اجمال يك خطاب سرايت به غير خودش نمىنمايد آن اخبارى كه آن ذيل مذكور در آنها نمىباشد اما فقد مانع و آنكه مانعى نيست براى جريان استصحاب در اطراف علم اجمالى جريان آن موجب نمىشود مگر مخالفت التزاميه يعنى استصحاب نجاست دو طرف با آنكه يكى از آنها طاهر شده است التزام به آنكه باستصحاب هر دو نجس است محذورى ندارد نه شرعا و نه عقلا .
مخفى نماند جريان استصحاب در اطراف علم اجمالى بنا بر قول مصنف جارى مىشود همچنانى كه بيان نموديم .
و اما بنا بر قول مرحوم شيخ انصارى استصحاب در اطراف علم اجمالى جارى نمىشود به آن بيانى كه گذشت كه صدر و ذيل اخبار مناقض يكديگر مىباشند و جواب آن داده شد و حق همان قول مصنف است و بنا بر قول مرحوم شيخ از اطراف علم اجمالى اجتناب عقلى است .